بررسی ویژگی هایی از زیست شناسی و مدیریت شیمیایی علف هرز گندم یونانی (triticum boeticum boiss.) در گندمزارها
چکیده
به منظور شناخت ویژگی های زیست شناسی (بیولوژی) و بررسی امکان کنترل گندم یونانی (triticum boeticum boiss.)، علف هرز در حال گسترش در گندمزارهای غرب کشور، بررسی هایی به صورت آزمایشگاهی، گلخانهای و صحرایی در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در سال 1389 به اجرا در آمد. در بررسی آزمایشگاهی برای تعیین دمای بهینة جوانهزنی علف هرز گندم یونانی تیمارهای دمایی شامل 5، 10، 15، 20، 25، 30 و 35 درجة سلسیوس و برای تعیین تحمل نسبی به تنش کمآبی، پتانسیلهای 0، 4-، 8- و 12- بار، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام گرفت. برای بررسی امکان کنترل شیمیایی علف هرز گندم یونانی، در بررسی گلخانهای و صحرایی تیمارهای علفکشی مرسوم در گندم شامل: دیکلوفوپ متیل، فنوکساپروپ-پی-اتیل، کلودینافوپ-پروپارژیل، سولفوسولفورون، مزوسولفورون+ یدوسولفورن و پینوکسادن با میزان های توصیه شده در دو مرحلة رشدی (مرحلة 5-3 برگی و اواسط پنجه زنی) بر روی دو گونة گندم زراعی و گندم یونانی اعمال شد. برای بررسی های گلخانهای و صحرایی آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی به ترتیب با چهار و سه تکرار در نظر گرفته شد. با توجه به نتایج به دست آمده در بررسی آزمایشگاهی مشاهده شد که با افزایش پتانسیل اسمزی در دماهای مختلف مؤلفههای جوانهزنی دارای کاهش معنیداری بودند. در بین تیمارهای دمایی، دمای 35 درجة سلسیوس بازدارندة جوانهزنی شد. نتایج بررسی گلخانهای نشان داد زیستتودة علف هرز در هر دو مرحلة رشدی تحت تأثیر تیمارهای علفکشی قرار گرفت. در بین تیمارهای علفکشی، علف کش های مزوسولفورون + یدوسولفورن و دیکلوفوپ متیل به ترتیب با 3/37 و 8/44 درصد کاهش نسبت به شاهد، کمترین و علف کش های سولفوسولفورون و کلودینافوپ-پروپارژیل به ترتیب با 4/75 و 5/77 درصد کاهش نسبت به شاهد، بیشترین کنترل زیستتودة علف هرز را داشتند. بهطورکلی برپایة نتایج صحرایی و در صورت حضور علف هرز t. boeticum در گندمزار کشت شده با رقم شیراز، کاربرد دو علفکش سولفوسولفورون و پینوکسادن، با توجه به کنترل مناسبt. boeticum و آسیب و زیان کمتر به گیاه زراعی توصیه میشود.