ارزیابی کنش های متقابل درون گونه ای درختچه های اشنان (seidlitzia rosmarinus) در مناطق خشک با استفاده از تحلیل الگوی نقطه ای (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده قهی استان اصفهان)

سیدیوسف عرفانی فرد، الهه خسروی

چکیده

تحلیل توزیع مکانی گیاهان چوبی در مناطق خشک و نیم ه­خشک، کنش­های متقابل آنها و چگونگی تأثیرشان بر یکدیگر را توضیح می­دهد. این پژوهش با هدف ارزیابی کنش ­های متقابل درون­ گونه­ ای درختچه­ های اشنان (seidlitzia rosmarinus) در مناطق خشک مرکزی ایران با استفاده از آماره­ های اختصاری مختلف (تابع همبستگی جفتی g(r)، تابع o-ring o(r)، تابع توزیع نزدیک­ترین همسایه d(r)، تابع توزیع تماس کرویhs(r) و تابع همبستگی نشان­دار kmm(r)) انجام شد. یک قطعه­ نمونه با ابعاد 160 × 160 متر که به­ طور خالص پوشیده از اشنان بود، در منطقه حفاظت شده قهی استان اصفهان انتخاب شد. نقشه نقطه­ ای تمام 989 درختچه اشنان با استفاده از سامانه موقعیت ­یاب جهانی تفاضلی سه فرکانسه تریمبل r8 با دقت سه میلی­ متر ± 0/1 پی ­پی­ ام تهیه شد. مقایسه با فرآیند پوآسون ناهمگن نشان داد که الگوی مشاهده شده درختچه­ ها دارای ناهمگنی مکانی معنی­ دار (در سطح اطمینان 95 درصد) بود. نتایج g(r) و o(r) نشان­دهنده تجمع معنی­ دار (در سطح اطمینان 95 درصد) درختچه­ های اشنان تا فاصله سه متر در کنار یکدیگر بود. نتایج d(r) و hs(r) نیز نشان داد که بیشترین فاصله تا نزدیک­ترین درختچه شش متر بود و توزیع اندازه فضاهای خالی تا این مقیاس به­ طور معنی ­داری با توزیع تصادفی تفاوت داشت. درنهایت، kmm(r) برای ارتفاع، قطر متوسط تاج و مساحت تاج همبستگی مثبت ویژگی­ های زیست­ سنجی اشنان­ ها را نشان داد. به­ طور کلی، نتیجه­ گیری شد که در منطقه مورد مطالعه بین پایه­ های گروهی اشنان یک کنش متقابل مثبت وجود دارد که با توجه به اثر تسهیل­ کنندگی درون­ گونه­ ای آنها بر یکدیگر در کنار هم تجمع کرده­ اند.