کارآیی روش ژئوپدولوژی در نقشه برداری خاک های زراعی اراضی پایاب سد آیدوغموش میانه
چکیده
چکیده یکی از روشهای سیستماتیک برای تجزیه و تحلیل سطوح ژئومرفیک در نقشهبرداری خاک که عملیات صحرایی را عمدتاً بر مبنای کار در منطقه نمونه پایهریزی میکند، روش ژئوپدولوژی میباشد. هدف این تحقیق تعیین میزان اعتبار تعمیمپذیری نتایج حاصل از روش ژئوپدولوژی برای اشکال اراضی مشابه در منطقه میانه-استان آذربایجانشرقی بود. به این منظور مطالعه تفرق خاک با استفاده از اندازهگیری آن در یک توالی سلسلهمراتبی از سطوح ردهبندی خاک و مقایسهی واحدهای مشابه در روش ژئوپدولوژیک با استفاده از شاخصهای تفرق صورت گرفت. پس از تهیه نقشه تفسیری اولیه روی عکسهای هوایی با مقیاس 1:20000، واحد hpu211 که بیشترین مساحت از محدوده مطالعاتی را دربرمیگرفت، انتخاب گردید و تعداد 15 پروفیل خاک با فواصل تقریبی 150 متر در این واحد، حفر، تشریح و نمونهبرداری شدند. میزان قابلیت تعمیم نتایج روش ژئوپدولوژی برای واحد مزبور، از طریق حفر نُه پروفیل خاک دیگر در یک واحد مشابه موجود در خارج از منطقهی نمونه که منطقه تعمیم نامیده شده است، مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج شاخص تفرق شانن از سطح رده به سمت فامیل خاک، در هر دو منطقه نمونه و تعمیم، افزایش مییابد؛ لیکن تنها در سطح فامیل، تفاوت معنیداری بین میانگین تفرق خاکهای دو منطقه در سطح اعتماد 95% وجود دارد. افزایش تفرق خاکها در خلال سلسله مراتب ردهبندی خاک، حتی با تغییر مقیاس درک و تمرکز بر توالی افقهای ژنتیکی پروفیلهای حفر شده در مناطق نمونه و تعمیم نیز به اثبات رسید. بنابراین، به منظور افزایش دقت نتایج روش ژئوپدولوژی، استفاده از فازهای لندفرمها و نیز تعیین فاز خانواده خاک و یا فاز سری خاک برای هر یک از حالتهای لندفرم توصیه میشود.