تحلیل کاربرد نقش نماهای گفتمانی در داستانهای کودکان فارسی زبان
چکیده
نقش نماهای گفتمانی عناصر زبانی هستند که نشانگر روابط متفاوت و پیوستگی میان واحدهای گفتاری می باشند. بیشتر پژوهشها درباره رشد این صورتهای زبانی، اغلب متمرکز بر مکالمات است تا داستان گویی، از این رو، پژوهش پیش رو به بررسی تأثیر سن و ابزار استخراج داستان گویی بر کاربرد نقش نماهای گفتمانی در کودکان پیش مدرسه ای پرداخته است. پانزده کودک تک زبانه طبیعی فارسی زبان، دختر و پسر، در این پژوهش شرکت داشته اند که در سه گروه سنی 4-5، 5-6 و 6-7 طبقه بندی شده اند. در این پژوهش، دو آزمون بازگویی و تولید داستان بر اساس دوکتاب متفاوت داستان کودک به منظور استخراج داستانهای کودکان این مطالعه بکاررفتند. این پژوهش نشان می دهد که عملکرد نقش نماهای گفتمانی در بافت داستانهای شفاهی، از معنا و نیز عملکرد گفتمانی معمول آنها در بافتهای دیگر پیروی نمی کند. در واقع، آنها تنها به ادامه روند داستان کمک می کنند. محققین در حوزه داستان گویی بر این باورند که این نقش نماها در آغاز و پایان داستان گویی، در سوق دادن شنونده به سوی تفسیر درست داستان و نیز دنبال نمودن عناصر داستان ، کمک بسزایی دارد. یافته های این پژوهش بیانگر آن بود که با توجه به عامل سن، هیچ تفاوت بسزایی در کاربرد این نقش نماها وجود ندارد. نکته قابل ذکر دیگر این است که تمامی کودکان در همه گروه های سنی عملکرد متفاوتی را در آزمون بازگویی داستان نسبت به آزمون تولید داستان با توجه به تعداد پاره گفتارها و نقش نماهای گفتمانی از خود نشان دادند.