«بررسی عنصر روایتگری در مرزبان-نامه
چکیده
از آنجایی که مرزباننامه، یکی از امّهات آثار تعلیمی کهن پارسی است، به سبب شیوهی روایتگری و بعد تعلیمی از جایگاه ویژه، برخوردار است. این مقاله سعی دارد به تحلیل جایگاه راوی در روایت و داستانهای مرزباننامه بپردازد. در این مبحث، نشان داده شده که روایتگری در مرزباننامه با یک راوی صورت نگرفته است. راوی کسی است که قصّه از زبان او نقل میشود. این راوی میتواند به طور آشکار یا پنهان در قصّه حضور داشته باشد. راوی هر روایت در سطحی ویژه قرار میگیرد، در نتیجه برای روایتشنو نیز میتوان سطوحی را در نظر گرفت (در حقیقت روایتشنوها در هر روایت متفاوتاند). زیرا هر روایت همان طور که راوی دارد، ناگزیر در مقابل روایتشنو (مخاطب) نیز دارد. روایتشنو با خوانندهی داستان متفاوت است. همچنین راوی نسبت به چگونگی حضور در داستان، میتواند درون داستانی یا برون داستانی باشد و از طرف دیگر راوی بر اساس نسبتی که با داستان دارد، دخیل در داستان یا جدا از داستان است.