بررسی، تحلیل و رتبه بندی سطوح برخورداری محلات بافت فرسوده شهر ارومیه
چکیده
مقدمه و هدف پژوهش: بافتهای فرسوده شهری پدیده و مسالهای است که اغلب شهر های کشور با آن مواجهاند. یکی از راهکارهای مطمئن و عملی پیشروی برنامهریزان شهری برای ساماندهی فضایی مطلوب بافتهای فرسوده شهری، شناخت قابلیتها و پتانسیلهای موجود در این بافتها به منظور استفادهی بهینه از آنها و نیز شناخت نارساییهای موجود به منظور پرهیز از آنها و برنامهریزی جهت کاهش انواع نامطلوبیتهایی است که از سوی این طیف از خصوصیات بافت های فرسوده بر فضاهای شهری وارد میشود. در این راستا، هدف اصلی این مقاله محاسبه و بررسی توسعهیافتگی محلات بافت فرسوده شهر ارومیه با تاکید بر شاخصهای کالبدی، اقتصادی و اجتماعی است. روش پژوهش: روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی بکارگرفته شده در این پژوهش از نوع کاربردی میباشد. جامعه آماری پژوهش، محلات بافت فرسوده (ده محله بافت مرکزی) شهر ارومیه بوده و 368 نفر به عنوان حجمنمونه و با استفاده از مدل کوکران انتخاب شدهاند شاخصهای اجتماعی، اقتصادی و کالبدی از طریق مشاهدات میدانی و پرسشنامه گردآوری شده و جهت پردازش اطلاعات از نرم افزار spss، gis و مدل تاپسیس استفاده شده است. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد در شاخص کالبدی، محله راهنمایی با شاخص اولویت 9/0 رتبه اول و محله 7 اولر با شاخص اولویت 33/0 رتبه آخر، در شاخص اقتصادی محله 7 اولر با شاخص اولویت 6/0 رتبه اول و محله مفتح با شاخص اولویت 2/0 رتبه آخر و در شاخص اجتماعی محله 7 اولر با شاخص اجتماعی 8/0 رتبه اول و محله مفتح با شاخص اجتماعی 1/0 رتبه آخر معرفی شدند. نتایج بدست آمده از شاخصهای تلفیقی بیانگر آن است که محله دوشابچیخانه با شاخص اولویت 81/0 رتبه اول و محله مفتح با شاخص اولویت 11/0 رتبه آخر را کسب کردهاند. نتیجه گیری: برابر تحلیل صورت گرفته با استفاده از نرمافزار spss محلات بافت فرسوده ارومیه در سه سطح برخوردار، نیمه برخوردار و فروبرخوردار (محروم) رتبه بندی شدند. نتایج نشان میدهد که محله مفتح در پایینترین سطح برخورداری جای گرفته و اولین اولویت توسعه را به خود اختصاص داده است. دومین سطح شامل محلات مهدیالقدم و دادگستری است و سطح دوم توسعه محلات را در بر میگیرد، سطح یک، محلات دوشابچیخانه، 7 اولر، شورشورا، راهنمایی، درهچایی، کومورچوخانه و ارم را در بر میگیرد که آخرین اولویت توسعه را در بر دارد.