تاثیر عصاره الکلی فرفیون (euphorbia cyparissias) بر اسپرماتوژنز و سطح تستوسترون خون در موش صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوسین
چکیده
دیابت شیرین بهعنوان یک اختلال آندوکرینی مزمن، دارای عوارض جانبی متعدد بوده و یکی از عوامل اصلی مرگ و میر در کشورهای پیشرفته محسوب می شود. بیشتر داروهای صناعی مورد استفاده برای مقابله با دیابت و عوارض ناشی از آن در مصرف درازمدت دارای اثرات جانبی متعددی هستند. بنابراین، امروزه استفاده از داروهای با منشأ گیاهی بهشدت مورد توجه قرار گرفته است. در طب سنتی از گیاه فرفیون به دلیل اثرات ضدالتهابی، آنتی اکسیدانی و ضدتوموری آن استفاده شده است. در این بررسی تعداد 40 سر موش صحرایی نر ویستار در 4 گروه 10 تایی شامل گروههای شاهد، دیابتی، دیابتی تیمار با عصاره الکلی فرفیون با دز mg/kg250 (تیمار 1) و دیابتی تیمار با عصاره الکلی فرفیون با دز mg/kg500 (تیمار 2) تقسیم شدند. گروههای تیمار پس از ایجاد دیابت با داروی استرپتوزوسین، عصاره الکلی گیاه فرفیون را با دزهای mg/kg 500 و250 بهمدت 21 روز از طریق گاواژ دریافت کردند. در گروههای شاهد و دیابتی همحجم عصاره، سرم فیزیولوژی گاواژ گردید. در پایان، از گروههای مختلف نمونه خون جهت اندازهگیری غلظت سرمی گلوکز و تستوسترون و نمونه بافتی بیضه جهت مطالعه بافتشناسی و ارزیابی روند اسپرماتوژنز اخذ شد. غلظت سرمی گلوکز و تستوسترون در گروه تیمار 2 در مقایسه با گروه دیابتی تفاوتی معنیدار داشت (05/0p<). همچنین از نظر فاکتورهای وزن بیضه، ضریب تمایز لولهای و ضریب اسپرمیوژنز بین گروه تیمار 2 با گروه دیابتی اختلافی معنیدار وجود داشت (05/0p<). نتایج مطالعه نشان داد که عصاره الکلی گیاه فرفیون دارای اثرات هیپوگلیسمیک بوده و موجب بهبودی پارامترهای هیستولوژی بافت بیضه و روند اسپرماتوژنز و همچنین افزایش سطح سرمی تستوسترون در موشهای صحرایی دیابتی می گردد.