ترکیب پذیری برخی لاین های آفتابگردان (helianthus annuus l.) از نظر صفات مهم زراعی
چکیده
به منظور تهیه هیبریدهای جدید و ارزیابی ترکیب پذیری برخی لاین های نرعقیم و لاین های بازگردان باروری، سی و دو دورگ آفتابگردان حاصل از تلاقی چهار لاین بازگردان باروری شامل rn-3، rn-137، r-864 و r-217 با هشت لاین نرعقیم سیتوپلاسمی شاملcms 19 ،cms 51 ،cms 156/1،cms 456/2 ،cms 522/2 ،cms 1052/1 ،cms 60/30 وms 1221/1 در سال 1391 مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که دورگ های cms19×r217، cms1221/1×r137 و cms19×r137 به ترتیب با 7008، 5545 و 5526 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را داشتند. هیبرید فرخ (شاهد) با 5412 کیلوگرم در هکتار از نظر عملکرد دانه در رتبه چهارم قرار گرفت. تجزیه واریانس لاین × تستر نشان داد که اثر لاین های بازگردان باروری و لاین های نرعقیم سیتوپلاسمی که برآوردی از ترکیب پذیری عمومی است برای اکثر صفات زراعی مورد ارزیابی معنی دار بود. لاین های بازگردان باروری r137 و r864 و لاین نرعقیم cms19 بیشترین ترکیب پذیری عمومی مثبت برای عملکرد دانه را داشتند. اثر متقابل لاین های بازگردان باروری و لاین های نرعقیم سیتوپلاسمی که برآوردی از ترکیب پذیری خصوصی است برای صفات تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، قطر طبق، وزن هزار دانه و عملکرد دانه معنی دار بود. بیشترین ترکیب پذیری خصوصی برای عملکرد دانه متعلق به دورگ های cms19 × r217 وcms 456/2 × r217 بود.