مقاله

ارزیابی تحمل به تنش خشکی در ژنوتیپ های گندم دوروم با استفاده از شاخص های تحمل به خشکی

علیرضا زبرجدی، a. r. zebarjadi department of agronomy and plant breeding and depatrment of college of agriculture, razi university, kermanshah, iranدانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه سمیرا توکلی شادپی2، . tavakoli shadpey علیرضا اطمینان، a. r. etminan رضا محمدی، r. mohammadi

چکیده

به منظور ارزیابی تحمل به خشکی در ژنوتیپ های پیشرفته گندم دوروم، تعداد 20 ژنوتیپ در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط بدون تنش و تنش رطوبتی در سال زراعی 89-1388 مورد بررسی قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، اختلاف معنی داری بین ژنوتیپ ها از نظر عملکرد دانه در هر دو شرایط محیطی (تنش و بدون تنش) وجود داشت. بیشترین میانگین عملکرد دانه در شرایط تنش و بدون تنش به ترتیب متعلق به لاین های شماره 13 (3/808 گرم در متر مربع) و 14 (1177 گرم در متر مربع) بود. مطالعه همبستگی بین عملکرد در شرایط تنش، بدون تنش و شاخص های مقاومت به خشکی نشان داد که شاخص تحمل تنش (sti)، شاخص میانگین بهره وری (mp) و شاخص میانگین هندسی بهره وری (gmp) برای شناسایی ژنوتیپ هایی با عملکرد بالا در هر دو شرایط تنش و بدون تنش خشکی مناسب هستند، که در بین آن ها sti به عنوان مناسب ترین شاخص شناخته شد. در روش ترسیمی بای پلات ژنوتیپ ها به گروه های متحمل و غیر متحمل تقسیم شدند به نحوی که ژنوتیپ های شماره 4، 10، 11، 15، 14 و5 در ناحیه با پتانسیل تولید بالا و حساسیت پایین به خشکی و در مجاورت بردارهای مربوط به شاخص های مهم تحمل به خشکی mp, gmp و sti و ژنوتیپ های شماره 17، 6، 19، 20 و 16 در ناحیه با عملکرد پائین و حساسیت بالا به خشکی قرار گرفتند. بر اساس نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای و تابع تشخیص ژنوتیپ های مورد بررسی بر اساس سه شاخص sti, mp و gmp در پنج گروه قرار گرفتند. در مجموع بر مبنای شاخص های مقاومت به خشکی مبتنی بر عملکرد دانه، ژنوتیپ شماره 14 به عنوان ژنوتیپ متحمل به تنش شناخته شد.

اسناد مشابه

  • ارزیابی تحمل به خشکی ژنوتیپ های مختلف گندم در شرایط تنش خشکی در مرحله جوانه زنی

    مقالهپژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعیالهه شیرازی، گروه علوم زراعی دانشکده ابوریحان دانشگاه تهران حسین علی رامشینی، گروه علوم زراعی گردیس ابوریحان دانشگاه تهران بهمن فاضلی نسب، پژوهشکده زیست فناوری کشاورزی دانشگاه زابل مهدی فاضل نجف آبادی

    ببه منظور ارزیابی تحمل به خشکی و گروه بندی ژنوتیپ های مقاوم و حساس 86 ژنوتیپ بومی و تجاری گندم نان در مرحله جوانه زنی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار و دو سطح پتانسیل اسمزی صفر (شاهد) و 4- بار اجرا گردید. جهت ایجاد محیط تنش از ماده پلی اتیلن گلیکول

  • ارزیابی تحمل به خشکی ژنوتیپ های چغندرقند با استفاده از شاخص های تحمل به خشکی

    مقاله۲۰۰۹چغندرقندمحسن بذرافشان

    این بررسی با هدف ارزیابی تحمل به خشکی ژنوتیپ های چغندرقند با استفاده از شاخص های تحمل به خشکی در طی سال های 1381 و 1383 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس (زرقان) و در طی سال های 1381 لغایت 1383 در ایستگاه مهندس مطهری کمال آباد کرج انجام گردید. آزمایش به صورت طرح کرت های

  • بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های متحمل به تنش خشکی در گندم دوروم با استفاده از مارکرهای مولکولی SSR

    مقاله۲۰۱۷زراعت و اصلاح نباتاتسید سعید نوری نیا، شهاب سادات

    به منظور بررسی گزینش به کمک مارکرها و همچنین شاخص تحمل به تنش خشکی (STI). 20 رقم گندم دوروم با استفاده از طرح اسپلیت پلات در قالب کاملا تصادفی کشت، و اجزاء عملکرد محاسبه شد. در سطح مولکولی از 20 جفت آغازگر (SSR) جهت بررسی تنوع ژنتیکی بین ارقام و تعیین ژنوتیپ‌های متحمل به تنش خشکی

  • ارزیابی تحمل به خشکی ژنوتیپ های گندم نان پاییزه

    مقاله۲۰۱۷اکو فیزیولوژی گیاهان زراعیرضا فتوت، رعنا نادری زرنقی

    تنش خشکی عامل اصلی کاهش عملکرد گیاهان در مناطق خشک و نیمه خشک می­ باشد. در این مطالعه، گروه­ بندی تحمل به خشکی 19 ژنوتیپ گندم متعلق به سه گروه حساس، بینابین و متحمل تحت سه شرایط آبیاری (عادی، تنش متوسط و تنش شدید) با استفاده از برخی صفات زراعی و فیزیولوژیکی مرتبط با تحمل به خشکی،

  • ارزیابی تحمل به خشکی ژنوتیپ های گندم نان پاییزه

    مقالهاکو فیزیولوژی گیاهان زراعیرعنا نادری زرنقی، گروه به نژادی و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز. رضا فتوت، استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

    تنش خشکی عامل اصلی کاهش عملکرد گیاهان در مناطق خشک و نیمه خشک می­ باشد. در این مطالعه، گروه­ بندی تحمل به خشکی 19 ژنوتیپ گندم متعلق به سه گروه حساس، بینابین و متحمل تحت سه شرایط آبیاری (عادی، تنش متوسط و تنش شدید) با استفاده از برخی صفات زراعی و فیزیولوژیکی مرتبط با تحمل به خشکی،

  • ارزیابی تحمل به خشکی ژنوتیپ های برنج در مرحله گیاهچه ای

    مقالهتنش های محیطی در علوم زراعیپرهام نیک سیر، دانش آموخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان سعید نواب پور، دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان حسین صبوری، دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه گنبدکاووس حسن سلطانلو

    برنج از مهم ترین محصولات کشاورزی ایران و جهان است و خشکییک عامل محدودکننده مهم در تولید این محصول است. اصلاح برای تحمل به خشکی می تواندیک روش مؤثر برای بهبود و پایداری عملکرد در مناطق کم آب باشد. به منظور بررسی تحمل به خشکی، آزمایشی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی و به صورت فاکتوریل