مقاله

بررسی پایداری عملکرد دانه و شاخص برداشت در ژنوتیپ های گندم نان (.triticum aestivum l) زمستانه و بینابین

محمد دشتکی، m. dashtaki seed and plant improvement department, agricultural and natural resources research center of fars, zarghan, iranموسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر امیر یزدان سپاس، a. yazdan sepas توحید نجفی میرک توحید، t. najafi mirak محمدرضا قنادها، m.r. ghanadha رامبد جوکار، r. joukar محمدرضا اسلام پور، m.r. islampour علی اکبر مویدی

چکیده

دستیابی به ارقام گندم با عملکرد بالا و پایدار در محیط های متفاوت از اهمیت ویژه ای در برنامه های به نژادی برخوردار است. بدین منظور آزمایشی با استفاده از 19 ژنوتیپ گندم زمستانه و بینابین به همراه یک رقم شاهد ( شهریار) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار به مدت سه سال زراعی (77-1376، 78-1377و 79-1378) در ایستگاه های تحقیقاتی کرج، اردبیل، اراک، همدان، مشهد، جلگه رخ و تبریز به اجرا در آمد. در پایان هر سال زراعی تجزیه واریانس ساده و در پایان سه سال آزمایش تجزیه واریانس مرکب با استفاده از نرم افزار sas انجام شد. با معنی دار شدن اثر متقابل سالx ژنوتیپ x مکان که حاکی از یکسان نبودن عکس العمل ارقام به محیط های مختلف است، تجزیه پایداری با استفاده از روش ضریب تغییرات محیطی (cv)، روش رگرسیونی و همچنین روش گزینش همزمان برای عملکرد و پایداری انجام وپایداری ژنوتیپ ها تعیین گردید. نتایج حاصل از روش های مختلف تقریبا مشابه بود و در اکثر روش ها لاینc-75-5 (owl85256*-30h-*o-*eoh) به عنوان برترین ژنوتیپ از نظر عملکرد شناخته شد. در سال سوم آزمایش شاخص برداشت برای ژنوتیپ ها در تمام ایستگاه ها اندازه گیری شد. پس از انجام تجزیه مرکب واریانس و تجزیه پایداری، لاین (bez-2b/cgn/vratza) c-75-15 به عنوان برترین ژنوتیپ از لحاظ پایداری شاخص برداشت تعیین گردید. نتایج نشان داد که علی رغم وجود همبستگی مثبت و معنی دار (r=%36**) بین عملکرد دانه و شاخص برداشت، پایداری ژنوتیپ ها از لحاظ این دو صفات یکسان نمی باشد.

اسناد مشابه