اثر بازدارندگی تخم ریزی و دوام اسانس های گیاهی آویشن ایرانی (thymus persicus (roniger ex reach f.)) در مقایسه با جاشیر کوتوله (prangos acaulis (dc.) bornm) روی سوسک چهارنقطه ای حبوبات (callosobruchus maculates f.) در شرایط آزمایشگاهی
چکیده
امروزه استفاده از اسانس های گیاهی برای جایگزینی حشره کش های مصنوعی به ویژه در خصوص آفات انباری غلات و حبوبات مورد توجه بسیاری قرار گرفته است. سوسک چهارنقطه ای حبوبات callosobruchus maculatus (f.) یکی از آفات مهم حبوبات محسوب می شود. هدف از این مطالعه بررسی اثر بازدارندگی تخم ریزی و دوام اسانس های گیاهی آویشن ایرانی (thymus persicus (roniger ex reach f.)) در مقایسه با جاشیر کوتوله (prangos acaulis (dc.) bornm) بر سوسک چهارنقطه ای حبوبات می باشد که در دمای 1±27 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 5±60 درصد و در تاریکی مورد بررسی قرار گرفت. درصد بازدارندگی در 6 غلظت (360 تا 7140 پی پی ام) و در 5 تکرار مطالعه شد. نتایج نشان داد که درصد بازدارندگی تخم ریزی در هر دو اسانس با افزایش غلظت افزایش یافت که این میزان در اسانس جاشیر کوتوله بیشتر بوده است. سرعت مرگ و میر 50% حشرات کامل ((lt50 در غلظت های مختلف توسط اسانس جاشیر کوتوله به طور معنی داری از اسانس آویشن ایرانی بیشتر بود. همچنین سمیت تنفسی اسانس آویشن ایرانی نسبت به جاشیر کوتوله بر سوسک چهارنقطه ای حبوبات دوام بیشتری داشت. این یافته ها بیانگر تأثیر بالای اسانس های فوق بر سوسک چهارنقطه ای حبوبات می باشد.