تأثیر شرایط خشک کردن بر مقدار و ترکیب های اسانس آویشن دنایی (thymus daenensis celak)
چکیده
جنس آویشن به دلیل دارا بودن خواص دارویی و بیولوژیکی یک جنس کاملاً شناخته شده است. thymus daenensis celak یکی از گونه های اندمیک این جنس در ایران است. اسانس این گونه یک منبع غنی از تیمول است و به همین دلیل دارای خواص ضدمیکروبی و آنتی اکسیدانی است. در این تحقیق برای بررسی اثر روش خشک کردن بر میزان اسانس و نوع و درصد اجزای تشکیل دهنده آویشن دنایی، اندام های هوایی این گونه از ایستگاه تحقیقات البرز (کرج) در مرحله گلدهی کامل برداشت شد. گیاهان برداشت شده در چهار شرایط مختلف (آون c°30، آون c°40، آون c°50 و سایه) خشک شدند. سپس اسانس آن ها در سه تکرار به وسیله روش تقطیر با آب استخراج و به وسیله دستگاه های gc و gc/ms تجزیه و شناسایی شدند. داده های بدست آمده به وسیله نرم افزار sas و با استفاده از آزمون دانکن مورد تجزیه آماری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بازده اسانس آویشن دنایی بر حسب وزن خشک در روشهای خشک کردن با آون c°30، آون c°40، آون c°50 و سایه به ترتیب 42/1%، 12/1%، 24/1% و 29/1% می باشد. همچنین تیمول به عنوان جزء اصلی و مهم در اسانس های حاصل از نمونه های خشک شده در آون c°30، آون c°40، آون c°50 و سایه به ترتیب به میزان 3/75%، 7/75%، 0/72% و 2/67% موجود می باشد. تجزیه و تحلیل آماری نشان داد که تفاوت معنی داری بین بازده اسانس نمونه خشک شده در آون c°30 با سایر روشهای خشک کردن وجود دارد. بالاترین میزان تیمول نیز در اسانس نمونه های خشک شده در آون c°30 و c°40 وجود داشت که اختلاف معنی داری با دو روش دیگر نشان داد.