اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر ترس از زایمان، ترس از درد، خودکارآمدی زایمان و تمایل به سزارین زنان نخست زا

مریم مریم قضایی، maryam ghazaie phd student of psychology, school of educational sciences and psychology, shahid chamran university, ahvaz, iran.دانشجوی دکترای روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه شهید چمران (shahid chamran university) ایران ایران داودی، iran davoodi assistant professor, department of clinical psychology, school of educational sciences and psychology, shahid chamran university, ahvaz, iran.استادیار گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه شهید چمران (shahid chamran university) عبدالکاظم عبدالکاظم نیسی، abdolkazem neysi associate professor, department of industrial psychology, school of educational sciences and psychology, shahid chamran university, ahvaz, iran.دانشیار گروه روانشناسی صنعتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه شهید چمران (shahid chamran university) مهناز مهناز مهرابی زاده هنرمند، mahnaz mehrabizadeh honarmand professor, department of clinical psychology, school of educational sciences and psychology, shahid chamran university, ahvaz, iran.استاد گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه شهید چمران (shahid chamran university) سودابه سودابه بساک نژاد، sodabeh bassak nejad associate professor, department of clinical psychology, school of educational sciences and psychology, shahid chamran university, ahvaz, iran.دانشیار گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه شهید چمران (shahid chamran university)

چکیده

مقدمه: در طول دهه­ گذشتهنرخ سزارین در کشورهای صنعتی و در حال توسعه افزایش یافته است. دلایل زیادی برای افزایش جهانی نرخ سزارین وجود دارد، اما یک عامل مهم و تأثیرگذار ترس از زایمان طبیعی است. ترس از زایمان نیز خود به دلایلی همچون ترس از درد و خودکارآمدی پایین زایمان ایجاد می­شود. لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر ترس از زایمان، ترس از درد، خودکارآمدی زایمان و تمایل به سزارین زنان نخست­زا انجام شد. روش کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی در سال 1394 بر روی 25 نفر از زنان نخست­زای شهر مشهد انجام شد. افراد به دو گروه کنترل و آزمایش تخصیص یافتند. 9 جلسه درمان شناختی رفتاری توسط پژوهشگر (روانشناس بالینی) بر روی گروه آزمایش اجرا شد. پرسشنامه انتظار از زایمان ویژما، خودکارآمدی زایمان و نشانه­های اضطراب از درد به عنوان ابزار در پیش­آزمون و پس­آزمون استفاده شدند. تمایل زنان به نوع زایمان با یک سؤال در ابتدای نمونه­گیری و در پایان درمان سنجیده شد، به علاوه پس از اتمام بارداری طی یک تماس تلفنی، نوع نهایی زایمان از مادران پرسیده شد. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از نرم افزار آماری spss(نسخه 16) و آزمون­های تحلیل کواریانس و آزمون دقیق فیشر انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی­دار در نظر گرفته شد. یافته­ها: در مطالعه حاضر ترس از زایمان، ترس از درد، تمایل به سزارین و سزارین در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل کاهش یافت (05/0>p). هم­چنین خودکارآمدی زایمان در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل افزایش یافت (05/0>p). نتیجه­گیری: درمان شناختی رفتاری از طریق کاهش ترس از زایمان، ترس از درد و افزایش خودکارآمدی زایمان، سزارین­های غیرضروری را کاهش می­دهد.