ارزیابی ریسک سرطان زایی و غیرسرطان زایی باقیمانده ddt و متابولیت های آن در شیر پاستوریزه در جمعیت عمومی شهر تهران

علیرضا خواجه امیری، ar khajeamiri police university, tehran, iranدانشگاه علوم انتظامی، تهران، ایران مریم زارع جدی، m zare jeddi center for air pollution research (capr), institute for environmental research (ier), tehran university of medical sciences, tehran, iranمرکز تحقیقات کیفیت هوا، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران رضا احمدخانیها، r ahmadkhaniha department of human ecology, school of public health, tehran university of medical sciences, tehran, iranگروه اکولوژی انسانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران نوشین راستکاری، n rastkari center for air pollution research (capr), institute for environmental research (ier), tehran university of medical sciences, tehran, iranمرکز تحقیقات کیفیت هوا، پژوهشکده محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: آفت کش های ارگانوکلره دسته ای از ترکیبات مختل کننده غدد درون ریز هستند که باعث ایجاد طیف وسیعی از عوارض سلامتی در انسان و نیز سرطان می شوند. بطور کلی غذاهای چرب با منشاء حیوانی مانند شیر و محصولات لبنی منبع اصلی مواجهه انسان با سموم آفت کش ارگانوکلره به ویژه ddt و متابولیت های آن است. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی میزان مواجهه جمعیت عمومی ساکن در شهر تهران با ddt و متابولیت های آن از طریق مصرف شیر پاستوریزه و نیز نهایتا ارزیابی ریسک سرطان زایی و غیرسرطان زایی ناشی از این میزان مواجهه است. روش بررسی: میزان باقیمانده آفت کشddt و متابولیت های آن در 60 نمونه از شیرهای پاستوریزه تجاری پر چرب ( 3 درصد چربی) توسط کروماتوگرافی گازی با دتکتور جرمی اندازه گیری شد. ارزیابی ریسک سرطان زایی و غیرسرطان زایی نیز توسط روش های استاندارد بین المللی محاسبه گردید. یافته ها: ddt و متابولیت های آن در تمامی نمونه های مورد آزمون یافت شد و محدوده غلظتی آن برابر با µg/l 0/0015 تا 0/28 و میانگین غلظت باقیمانده آفت کش ها به ترتیب برای o,p dde، p,p-dde، p,p-ddt و p,p-ddd برابر با 0/03±0/05، 0/08±0/15، 0/05±0/09 و µg/l 0/02±0/05 است. میزان میانگین تخمینی محاسبه شده برای دریافت روزانه باقیماندهddt و متابولیت های آن از طریق مصرف شیر در جمعیت عمومی در محدوده 0/00006 الی mg/kg/day 0/0002 است که این میزان پایین تر از حد میزان دریافت مجاز روزانه برای عوارض غیرسرطان زایی است. بنابراین ریسک خطر محاسبه شده برای عوارض غیرسرطان زایی کمتر از 1 و در محدوده ایمن بود. با این وجود ریسک تجمعی محاسبه شده در بدترین شرایط براساس ماکزیمم غلظت مشاهده شده بیش از 1 بود. از نظر ریسک سرطان زایی نیز میزان مواجهه جمعیت عمومی از نظر ریسک سرطان اضافی در محدوده ایمن ارائه شده توسط سازمان حفاظت از محیط زیست آمریکا است. نتیجه گیری: براساس نتایج حاصل از این مطالعه، جمعیت عمومی همچنان با ddt و متابولیت های آن مواجهه دارند، بنابراین پایش و اندازه گیری این ترکیبات در تمام گروه های سنی به ویژه کودکان توصیه می شود.