ارزیابی میزان غلظت فلزات سنگین در انواع چای سیاه و دم نوش مصرفی شمال ایران و برآورد خطر سلامت در مصرف کنندگان

داریوش نقی پور، dariush naghipour assisstant professor, department of environmental health engineering, school of health, guilan university of medical sciences, rasht, iranاستادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران عبدالایمان عموئی، abdoliman amouei associate professor, department of environmental health engineering, environmental health research center (ehrc), babol university of medical sciences, babol, iranبابل: مرکز تحقیقات سلامت محیط، دانشگاه علوم پزشکی بابل مائده داداشی، maedeh dadashi msc of environmental health engineering, school of health, guilan university of medical sciences, rasht, iranکارشناسی ارشد بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران محمدعلی ززولی، mohammad ali zazouli associate professor, department of environmental health engineering, health sciences research center, mazandaran university of medical sciences, sari, iranدانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران

چکیده

سابقه و هدف: فلزات سنگین در چای، اثرات زیان باری بر سلامت مصرف کنندگان ایجاد می نمایند. هدف از این مطالعه، تعیین غلظت فلزات سنگین در چای سیاه و دم نوش تولیدی در شهر رشت و برآورد شاخص خطر سلامت دم نوش بوده است. مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی- مقطعی که در سال 1393 در شهرستان رشت انجام شد، 54 نمونه چای از 6 برند داخلی و 3 برند خارجی و دم نوش آن ها به طور تصادفی مورد بررسی قرار گرفت. پس از آماده سازی نمونه ها، اندازه گیری فلزات سنگین با دستگاه icp-aes انجام شد. یافته ها: گستره غلظت آرسنیک، سرب، کادمیوم، کروم، کبالت و نیکل در چای سیاه به ترتیب 03/0 تا 1/0، 5/0 تا 5/3، 07/0 تا 6/0، 9/0 تا 9/3، 8/1 تا 7/6 و 7/1 تا 9/8 میلی گرم بر کیلوگرم و دم نوش تولیدی به ترتیب 01/0 تا 03/0، 1/0 تا 4/0، 04/0 تا 2/0، 4/0 تا 8/0، 2/0 تا 2/1 و 6/0 تا 1/2 میلی گرم بر کیلوگرم به دست آمد. میزان آرسنیک و کادمیوم در 22 درصد و سرب در 11 درصد از نمونه های چای زیر حد تشخیص گزارش گردید. استنتاج: علی رغم بالا بودن غلظت برخی از فلزات سنگین در نمونه های چای و دم نوش تولیدی، برآورد شاخص های ptwi و thq و مقایسه آن ها با حدود پیشنهادی who و fao، هیچ گونه اثرات نامطلوبی را بر سلامت مصرف کنندگان چای نشان نمی دهد. با این وجود نظارت و پایش مستمر بر میزان غلظت فلزات سمی در نمونه های چای اهمیت دارد.