ساختار و کاربرد amelx و amely در تعیین جنسیت گوزن مرال ایرانی (cervus elaphus maral)

t. farahvash، department of animal science, faculty of agriculture, tarbiat modares university, tehran, iran r. vaez torshizi، department of animal science, faculty of agriculture, tarbiat modares university, tehran, iran a.a. masoudi، department of animal science, faculty of agriculture, tarbiat modares university, tehran, iran h.r. rezaei، department of environmental science, faculty of fisheries and environmental science, gorgan university of agricultural science and natural recourses, gorgan, iran m. tavallaei، human genetic research center, baqiyatallah university of medical science, tehran, iran

چکیده

به منظور به دست آوردن اطلاعات مناسب از حیوانات وحشی، لازم است که ساختار جمعیتی و ژنتیکی آنها تعیین گردد. این اطلاعات امکان تصمیم گیری برای مدیریت حفاظت بهتر را فراهم می نمایند. در حیات وحش، به دلیل ماهیت زندگی گریزان حیوانات و همچنین در مواردی فقدان ظاهر دو جنسی قابل تشخیص، تعیین جنسیت حیوانات به کمک مشاهده دشوار است. ژن آمیلوژنین وابسته به کروموزوم x و y (amelx و amely) به دلیل تکامل مستقل و متفاوت خود، می توانند نقش مهمی را در فرآیند تعیین جنسیت حیوانات وحشی ایفا نمایند. به منظور تعیین نسبت جنسی و همچنین ساختار amelx و amely در گوزن مرال (cervus elaphus maral)، 37 نمونه از جمعیت های مناطق شمالی ایران جمع آوری شدند. نتایج نشان داد که در گوزن های ماده، ژن آمیلوژنین یک باند (به طول 231 جفت باز برای کروموزوم x) و برای گوزن های نر دو باند (به ترتیب به طول 231 جفت باز و 180 جفت باز برای کروموزوم های x و y) داشتند. amely گوزن مرال دارای جهش حذفی به طول 54 جفت باز بود. فاصله ژنتیکی (d) برای amelx در گوزن مرال و گوزن قرمز 02/0 ± 12/0 و برای amely صفر به دست آمد. آنالیز فیلوژنتیکی amelx و amely در گونه های مختلف گوزن، هیچ تفاوت ژنتیکی برای amely بین این گونه ها نشان نداد ولی مقدار d برای amelx، 009/0 ± 048/0 بود. توصیه می شود که تعیین جنسیت حیوانات وحشی بخصوص جمعیت پستانداران با استفاده از آمیلوژنین روشی ساده و مناسب بوده که می تواند اطلاعات بیشتری را برای استراتژی های حفاظتی تأمین نماید.