برآورد سطح زیان اقتصادی کرم پیله خوار نخود heliothis viriplaca (lep.: noctuidae) در منطقه مراغه
چکیده
نخود مهم ترین گونه حبوبات است که در تناوب با غلات در استان آذربایجان شرقی کشت می شود. کرم های پیله خوار آفت مهم این گونه گیاهی در ایران و سایر نقاط جهان محسوب می شوند که همه ساله مقادیر زیادی از سموم شیمیایی جهت کنترل این آفات مورد استفاده قرار می گیرد. جهت تعیین سطح زیان اقتصادی کرم پیله خوار نخود در منطقه مراغه، مطالعاتی از سال 1380 به مدت دو سال انجام شد. دو رقم نخود سفید جم و بیونیج هر کدام در قطعه زمینی به طول 100 و به عرض 10 متر کشت شده و آزمایش ها در 25 ردیف مجاور هم در وسط هر قطعه آزمایشی انجام شد. ده ردیف نیز درانتهای هر قطعه به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. پس از تخمریزی حشرات ماده در طبیعت، جداسازی بیست و پنج ردیف آزمایشی از یکدیگر بوسیله تور نازک فلزی به ارتفاع 50 سانتی متر، صورت گرفت تا از جابجایی لارو ها بین ردیف های آزمایشی جلوگیری شود. برای پیش آگاهی از جمعیت شب پره های آفت از تله نوری که به فاصله دور از محل مزرعه نصب شده بود، استفاده شد. ده روز پس از شروع تفریخ تخم ها در مزرعه، شمارش لارو ها در طول 4 متر (معادل یک متر مربع) از هر ردیف به طور جداگانه انجام گرفت و عملکرد هر ردیف آزمایشی نیز در نهایت برآورد شد. میزان خسارت وارد شده به وسیله یک لارو، برای ارقام آزمایشی طی دو سال تعیین شد. محاسبات آماری نشان داد که سطح زیان اقتصادی کرم پیله خوار برای رقم جم که رقم غالب منطقه است طی سال با بارندگی زیاد (2/382 میلی متر) 35/0 لارو در متر مربع و در سال با بارندگی متوسط (9/234 میلی متر) 25/1 عدد لارو در متر مربع می باشد. سطح زیان اقتصادی برای رقم بیونیج نیز در سال های با بارندگی زیاد و متوسط به ترتیب 4/0 و 9/1 لارو در متر مربع محاسبه شد.