مقاله

بررسی و تحلیل کاربرد آیات و احادیث در شرح شطحیّاتروزبهان بقلی

چکیده

استفاده از آیات قرآن و احادیث نبوی در متون منثور پس از اسلام امری رایج بود که به منظور حفظ کلام الهی و نبوی، همچنین آرایش و تزیین متن به شیوه های گوناگون به کار می رفت. کاربرد آیات و احادیث، اساس و شالوده متون عرفانی را تشکیل می دهد که در نثرهای ساده و فنّی این دسته از متون به صورت گسترده به کار رفته است. کتاب شرح شطحیّات اثر روزبهان بقلی از جمله متون منثور عرفانی به نثر فنّی (قرن ششم) است که در آن بیش از هزار بار آیات قرآن و احادیث نبوی به شیوه های مختلف به کار رفته است. در این مقاله کوشش شده است با مطالعه دقیق و کامل کتاب شرح شطحیّات، ابتدا، آماری جامع از تعداد آیات و احادیث به کار رفته در متن ارائه شود و پس از نشان دادن موارد پرکاربرد، از سه دیدگاه دستور، بیان و معانی به بررسی و تحلیل کاربرد انواع آیات و احادیث کتاب پرداخته شود. در بخش دستور، نقش های دستوری آیات و احادیث اعمّ از فاعلی، مفعولی، اضافی و...، نیز نحوه قرار گرفتن آن ها در جمله بررسی شده است. در بخش بیان، اضافه های تشبیهی ساخته شده با آیات و احادیث، تصاویر شاعرانه حاصل از آن ها، انگیزه و اهداف روزبهان از ساختن این گونه تصاویر تحلیل و بررسی شده است. در قسمت معانی نیز بر اساس دیدگاه حسین خطیبی به بررسی اغراض ثانوی کاربرد آیات و احادیث در جمله پرداخته شده است.

اسناد مشابه

  • بررسی و تحلیل کاربرد آیات و احادیث در شرح شطحیّاتروزبهان‌بقلی

    مقاله۲۰۱۴متن پژوهی ادبیالهام رستاد، تقی پور نامداریان

    استفاده از آیات قرآن و احادیث نبوی در متون منثور پس از اسلام امری رایج بود که به منظور حفظ کلام الهی و نبوی، همچنین آرایش و تزیین متن به شیوه‌های گوناگون به کار می‌رفت. کاربرد آیات و احادیث، اساس و شالودة متون عرفانی را تشکیل می‌دهد که در نثرهای ساده و فنّی این دسته از متون به صو

  • کاربرد آیات و احادیث در تاریخ بیهقی

    مقالهمتن شناسی ادب فارسیفاطمه علیخانی ثانی ابدال آبادی، محمد مجوزی

    صبغۀ ادبی و هنر سبکی که بیهقی در نوشتن کتابش به کار برده، آن را در میان تمام آثار تاریخی زبان فارسی ممتاز کرده است. این کتاب هم از حیث نثر پارسی و هم تاریخ نویسی مزیّت های فراوانی دارد و کتابی اخلاقی و آموزنده است. از آن جا که یکی از خصیصه های مهم نثر دوره بیهقی استفاده از آیات و

  • کاربرد آیات و احادیث در تاریخ بیهقی

    مقاله۲۰۱۴متن شناسی ادب فارسیمحمد مجوزی، فاطمه علیخانی ثانی ابدال آبادی

    صبغۀ ادبی و هنر سبکی که بیهقی در نوشتن کتابش به کار برده، آن را در میان تمام آثار تاریخی زبان فارسی ممتاز کرده است. این کتاب هم از حیث نثر پارسی و هم تاریخ‌نویسی مزیّت‌های فراوانی دارد و کتابی اخلاقی و آموزنده است. از آن‌جا که یکی از خصیصه‌های مهم نثر دوره بیهقی استفاده از آیات و

  • شیوه‌های کاربرد آیات و احادیث در تاریخ جهانگشای جوینی

    واکاوی آثار ادبی با تکیه بر آرایه‌های سخن و هر گونه شگردی که کلام را از سطح زبان به سطح ادب فرا ببرد، در فرایند معناسازی از اهمیّت بسزایی برخوردار است، به‌ گونه‌ای‌ که کشف لایه‌های پنهانی متون به درک تازه‌ای از خواندن متن می‌انجامد. آیات و احادیث به ‌عنوان شگردی ادبی در هر دوره‌ا

  • شیوه های کاربرد آیات و احادیث در تاریخ جهانگشای جوینی

    مقالهمتن پژوهی ادبیفاطمه علیخانی ثانی ابدال آبادی، دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه زابل محمّد میر، دانشیار دانشگاه زابل

    واکاوی آثار ادبی با تکیه بر آرایه های سخن و هر گونه شگردی که کلام را از سطح زبان به سطح ادب فرا ببرد، در فرایند معناسازی از اهمیّت بسزایی برخوردار است، به گونه ای که کشف لایه های پنهانی متون به درک تازه ای از خواندن متن می انجامد. آیات و احادیث به عنوان شگردی ادبی در هر دوره ای ا

  • شیوه‌های کاربرد آیات و احادیث در مکالمه‌های حکایات گلستان

    مقاله۲۰۱۰شعر پژوهیاحمد امیری خراسانی، نجمه فعال

    سعدی درگلستان به دلایل چندی که اولین و مهم‌ترین آن همان رواج استفاده از آیات و احادیث در نثر فنی است، به گونه‌ای متفاوت به استفاده از آیات و احادیث پرداخته است.حکایت نویسی که خود نوعی داستان با ویژگی‌هایی مخصوص، خاصه در نثر و کلام سعدی است،گلستان را به صورت نثری با ویژگی‌های انوا