ارزیابی ریسک فرسایش خاک براساس مدل کورین (مطالعۀ موردی: منطقۀ نیمه بیابانی غرب استان گلستان)

مرتضی اکبری، morteza akbari ferdowsi university of mashhad, department of natural resources and environmentدانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی مجید اونق، majid ownegh department of arid region, faculty of range and watershed management, gorgan university of agricultural sciences & natural resourcesدانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکده مرتع و آبخیزداری، گروه مدیریت مناطق بیابانی حمیدرضا عسگری، hamidreza asgari department of arid region, faculty of range and watershed management, gorgan university of agricultural sciences & natural resourcesدانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکده مرتع و آبخیزداری، گروه مدیریت مناطق بیابانی امیر سعدالدین، amir sadoddin department of arid region, faculty of range and watershed management, gorgan university of agricultural sciences & natural resourcesدانشیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکده مرتع و آبخیزداری، گروه آبخیزداری حسن خسروی، hasan khosravi department of rehabilitation arid and mountainous, faculty of natural resources. tehran university, karaj.دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

چکیده

فرسایش خاک یکی از مهم ترین شاخص های تخریب زمین بوده که با ارزیابی فرایند آن، امکان بررسی طیف گسترده ای از تغییرات فراهم می شود. تحقیق حاضر با هدف بررسی ریسک فرسایش خاک در منطقۀ نیمه بیابانی غرب استان گلستان و با مدل corine که روشی مناسب برای ارزیابی فرسایش خاک است، انجام شد. در این تحقیق، از نقشه های خاک شناسی، زمین شناسی، داده های هواشناسی، شیب ، پوشش سطحی و بازدید میدانی استفاده شد. صحت نقشه ها با شاخص کای اسکوئر و آزمون من-وینتی صورت گرفت. در ابتدا، نقشۀ فرسایش پذیری براساس پارامترهای فیزیکی خاک و فرسایندگی با استفاده از شاخص های رطوبتی فورنیه و خشکی بگنولد-گوسن به دست آمد. سپس با ترکیب نقشه ها، با شیب و پوشش سطحی در محیط gis، نقشۀ ریسک پتانسیل و واقعی فرسایش خاک تهیه شد. نتایج تحقیق نشان داد از نظر پتانسیل ریسک، 23 درصد منطقه با پتانسیل کم، 54 درصد متوسط و در حدود 7 درصد دارای ریسک فرسایشی زیاد است و از نظر ریسک واقعی 54 درصد ریسک کم، 25 درصد ریسک متوسط و 2 درصد نیز دارای ریسک زیاد است. تفاوت مساحت کلاس های ریسک، در سطح 1 درصد معنی دار بوده و از نظر صحت سنجی، انطباق زیادی با واقعیت های زمینی داشته اند. این تحقیق کارایی مدل کورین و gis را در ارزیابی ریسک فرسایش خاک نشان داد.