اولویت بندی حوزه های آبخیز بر مبنای وضعیت فرسایش با استفاده از مدل های تجربی epm وmpsiac (مطالعه موردی: حوزه آبخیز ارو)
چکیده
بررسی و اولویتبندی مناطق مختلف بر اساس میزان فرسایش و رسوبدهی، میتواند منجر به تولید اطلاعات ارزشمندی برای عملی کردن طرح های جامع آبخیزداری، حفاظت خاک و کاهش خسارات انواع فرسایش در مناطق مورد مطالعه شود. پژوهش حاضر به منظور مقایسه دو مدلepm و mpsiac در برآورد فرسایش و رسوب و اولویتبندی واحدهای هیدرولوژیک موجود در حوزه آبخیز ارو واقع در استان تهران انجام شد. بخشی از اطلاعات مورد نیاز این پژوهش در زمینه ویژگیهای طبیعی حوضه مذکور، از طریق مطالعات جامع آبخیزداری حوزه آبخیز حبلهرود تامین و بخشی دیگر با کمک مطالعات صحرایی تهیه شد. با محاسبه فاکتورهای مورد نیاز در دو مدل epm و mpsiac میزان فرسایش با استفاده از این دو مدل برای تمامی واحدهای هیدرولوژیک موجود در این حوضه برآورد و بر اساس شدت رسوبدهی و فرسایش خاک در هر زیرحوضه، مقایسه و اولویت بندی انجام شد. در مدل mpsiac میزان فرسایش ویژه 451 و رسوب ویژه 233 متر مکعب بر کیلومتر مربع در سال برآورد گردید. این در حالی است که میزان فرسایش و رسوب ویژه کل حوزه آبخیز در مدلepm به ترتیب 378 و 200 متر مکعب بر کیلومتر مربع برآورد شد. از نظر توزیع مکانی، بیشترین سطح در مدلهای مذکور به طبقه متوسط فرسایش و رسوب اختصاص داشت. نتایج نشان داد که در بیشتر طبقات فرسایش، مدلepm و mpsiac با هم انطباق خوبی ندارند. اولویتبندی واحدهای هیدرولوژیک موجود در این حوضه نشان داد که در مدل epm واحد a4 و در مدل mpsiac واحد a-1-4-3 بیشترین میزان فرسایش و رسوبدهی ویژه را به خود اختصاص میدهند.