مقاله

اولویت بندی حوزه های آبخیز بر مبنای وضعیت فرسایش با استفاده از مدل های تجربی epm وmpsiac (مطالعه موردی: حوزه آبخیز ارو)

چکیده

بررسی و اولویت­بندی مناطق مختلف بر اساس میزان فرسایش و رسوبدهی، می­تواند منجر به تولید اطلاعات ارزشمندی برای عملی کردن طرح های جامع آبخیزداری، حفاظت خاک و کاهش خسارات انواع فرسایش در مناطق مورد مطالعه شود. پژوهش حاضر به منظور مقایسه دو مدلepm و mpsiac در برآورد فرسایش و رسوب و اولویت­بندی واحدهای هیدرولوژیک موجود در حوزه آبخیز ارو واقع در استان تهران انجام شد. بخشی از اطلاعات مورد نیاز این پژوهش در زمینه ویژگی­های طبیعی حوضه مذکور، از طریق مطالعات جامع آبخیزداری حوزه آبخیز حبله­رود تامین و بخشی دیگر با کمک مطالعات صحرایی تهیه شد. با محاسبه فاکتورهای مورد نیاز در دو مدل epm و mpsiac میزان فرسایش با استفاده از این دو مدل برای تمامی واحدهای هیدرولوژیک موجود در این حوضه برآورد و بر اساس شدت رسوبدهی و فرسایش خاک در هر زیرحوضه، مقایسه و اولویت بندی انجام شد. در مدل mpsiac میزان فرسایش ویژه 451 و رسوب ویژه 233 متر مکعب بر کیلومتر مربع در سال برآورد گردید. این در حالی است که میزان فرسایش و رسوب ویژه کل حوزه آبخیز در مدلepm به ترتیب 378 و 200 متر مکعب بر کیلومتر مربع برآورد شد. از نظر توزیع مکانی، بیشترین سطح در مدل­های مذکور به طبقه متوسط فرسایش و رسوب اختصاص داشت. نتایج نشان داد که در بیشتر طبقات فرسایش، مدلepm و mpsiac با هم انطباق خوبی ندارند. اولویت­بندی واحدهای هیدرولوژیک موجود در این حوضه نشان داد که در مدل epm واحد a4 و در مدل mpsiac واحد a-1-4-3 بیش­ترین میزان فرسایش و رسوبدهی ویژه را به خود اختصاص می­دهند.

اسناد مشابه