عقل و دین از دیدگاه فیض کاشانی
چکیده
طرح اندیشۀ تفکیک بین دین و فلسفه در سال های اخیر از سوی حوزۀ معارف خراسان، چهرۀ جدیدی از مکتب اخباریگری و نصگرایی به نمایش گذاشته و بار دیگر توجه محقّقان عرصۀ دین پژوهی را به مسئلۀ نسبت عقل و دین از دیدگاه عقلگرایان و نصگرایان معطوف کرده است. در این میان، چگونگی رویارویی ملا محسن فیض کاشانی(اندیشمند قرن یازدهم) با این مسئله همواره با ابهام همراه بوده است. برخی او را به اخباری یاد میکنند و برخی دیگر، مقایسۀ او را با سایر اخباریان- از آن جهت که او شاگرد مبرّز صدر المتألّهین بوده و ستایشهایی نیز از او کرده است- غیر واقعی میدانند. این دیدگاههای کاملاً متضاد، دربارۀ فیض از آنجاست که سیرۀ علمی او فراز و نشیبهایی را همراه داشته که نیازمند ایضاح رویکرد او دربارۀ نسبت عقل و دین است. تحقیق حاضر، رویکرد او را در اصول و فروع دین به صورت جداگانه بررسی کرده و ارزش و اعتبار عقل را در این دو حوزه روشن نموده است.