مقایسه بذر حقیقی هیبرید سیب زمینی (solanum tuberosum l) با سه رقم متفاوت غده بذری و ریزغده در سه تاریخ کاشت تابستانه
چکیده
سیب زمینی محصولی است که می تواند علاوه بر روش متداول تکثیر رویشی از طریق بذر حقیقی نیز تکثیر شود. تنها تعداد محدودی از آفات و بیماری ها که یکی از مهمترین عوامل خسارت زا در سیب زمینی محسوب می گردند، به وسیله بذر حقیقی انتقال می یابند. لذا به منظور بررسی پتانسیل بذر حقیقی سیب زمینی در مقایسه با غده بذری و ریزغده، آزمایشی در تابستان 1391 به صورت کرت های خرد شده با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مرودشت واقع در استان فارس اجرا شد. عامل اصلی آزمایش شامل سه تاریخ کاشت، 20 تیر، 30 تیر و 9 مرداد و روش های تکثیری مختلف به عنوان عامل فرعی در 7 سطح شامل سه رقم غده بذری (سانته، اگریا و مارفونا)، سه رقم ریز غده از همان ارقام غده بذری و بذر حقیقی هیبرید bss296 بود. نتایج نشان داد که اثر تاریخ کاشت بر عملکرد غده، وزن غده های بازاری، تعداد غده های بازاری و توده زیستی معنی دار بود. اثر برهم کنش عامل ها بر کلیه صفات اندازه گیری شده به جز عملکرد غده، تعداد غده بازاری و ماده خشک معنی دار بود. بیش ترین عملکرد در غده بذری رقم سانته تاریخ کاشت 20 تیرماه معادل 52/36 تن در هکتار و کم ترین آن در ریز غده مارفونا با 07/19 تن در هکتار مشاهده شد. بهترین تیمار آزمایش جهت کشت تابستانه سیب زمینی در شهرستان مرودشت غده و ریزغده رقم سانته بود. هر چند، عملکرد غده بازاری بذر حقیقی در تاریخ کاشت دوم (30تیرماه) از غده بذری مارفونا در سطح پایین تری قرار گرفت ولی با سایر غده های بذری در یک سطح آماری قرار داشت و برتر از کلیه ریزغده ها بود. تمام نتایج حاکی از آن بود که بذر حقیقی از نظر عمده صفات اندازه گیری شده برتر از ریزغده هاست ولی در مقایسه با غده های بذری در تاریخ های مختلف کاشت، وضعیت های متفاوتی را نشان داد.