تاملی بر کتاب «روش شناسی تاریخی در علوم قرآن و حدیث»
چکیده
کتاب روششناسی تاریخی در علوم قرآن و حدیث توسط انتشارات دانشگاه قم با تقریظ استاد دکتر صادق آئینهوند و با مقدمه پرفسور نویورت در 344 صفحه به چاپ رسیده است. این کتاب در چهار بخش تنظیم شده است. بخش اول به تبیین مسئله اصلی می پردازد و سعی می کند اهمیت و ضرورت موضوع را به خوبی روشن کند و ویژگی های تاریخ مضاف مورد بحث را در پنج شاخصه کلی تبیین کند. بخش دوم، نگاهی به منابع متداول تاریخی در این حوزه می پردازد و این منابع را در سه قسمت آیات تاریخی قرآن کریم، کتاب مقدس و اسرائیلیات بررسی می کند. در بخش سوم، به مفهوم شناسی استدلال تاریخی پرداخته می شود و در ادامه، روش های این استدلال از قبیل مسئله شناسی، تعمیم، طبقه بندی و تاریخ گذاری به تفصیل مورد دقت قرار می گیرد و استدلال های تاریخی در چهار حوزه تفسیر تاریخی، تاریخ تفسیر، تاریخ قرآن و تاریخ حدیث بررسی می شود. بالاخره در بخش چهارم به مسئله ارزش یابی تاریخی پرداخته می شود. در این بخش، مفهوم تحریف و جعل و مفهوم ارزش یابی در تاریخ نگاری اسلامی تبیین می شود و در ادامه دو منبع تاریخی؛ یعنی کتاب مقدس و اسرائیلیات به صورت تفصیلی، ارزش یابی می شوند.