روند ازدواج در ایران با تأکید بر نتایج سرشماری های عمومی نفوس و مسکن کشور
چکیده
ازدواج پدیده ای مهم و طبیعی و اجتماعی در زندگی انسان ها است و در همه ی زمان ها و فرهنگ ها به شکل های مختلف وجود دارد. با ازدواج، یکی از اساسی ترین نهادهای اجتماعی، یعنی خانواده، موجودیت پیدا می کند و نیازهای زیستی، روانی، اجتماعی انسان تأمین می شود. در واقع، ازدواج از جمله وقایع مهم در زندگی هر فرد است و بر خلاف تولد و مرگ، پیمان و فسخ آن اختیاری است. ساختار سنی جمعیت، عادات سنتی، اعتقادی و فرهنگی و میزان توسعه یافتگی قوانین و عرف هر جامعه ای می تواند الگوی ازدواج آن جامعه را تحت تأثیر قرار دهد. اطلاعات گردآوری شده از سوی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۲ میلادی حاکی از آن است که در کشورهای اروپای غربی، میانگین سن ازدواج، بیش از ۳۰ سال است و افغانستان نیز کمترین میانگین سن ازدواج را در بین همه ی کشورهای جهان دارد، که برابر با ۲۰ سال است. مطالعات انجام شده حاکی از آن است که در سال های اخیر، میانگین سن ازدواج زنان آمریکایی ۲۶٫۹ سال و مردان این کشور ۲۹٫۸ سال بوده است. تغییر و تحولات اجتماعی و اقتصادی که در نیم قرن اخیر در ایران صورت گرفته باعث تغییرات در بسیاری از زمینه ها به ویژه در الگوی پیوند زناشویی و خانواده شده است. بنا بر این، بررسی تحولات سن و الگوی ازدواج و تحلیل آن، اطلاعات مفید و سودمندی را به منظور هر گونه برنامه ریزی در اختیار سیاست گذاران قرار می دهد. یکی از ابزارهای مناسب برای مطالعه ی تحولات ازدواج، استفاده از نتایج سرشماری های عمومی نفوس و مسکن است که در بیش از ۵۵ سال اخیر در فواصل زمانی معین توسط مرکز آمار ایران انجام گرفته و نتایج آن منتشر شده است. بر این اساس، در این مقاله با استفاده از نتایج سرشماری های عمومی نفوس و مسکن ایران به بررسی روند ازدواج در ایران پرداخته می شود.