نقش زنان در آثار بهرام بیضایی بر پایۀ نظریه های سیمون دوبووار در جنس دوم
چکیده
در آثار متعدد نمایشی بهرام بیضایی، زنان نقش عمده ای بر عهده دارند. برخی از این آثار دربارۀ زنان است و در برخی دیگر زنان هم در کنار مردان نقش مهمی به عهده دارند. بسیاری از این زنان در آثار بیضایی فعال، جستجوگر، هوادار عدالت و مبارز هستند. بسیاری از آنان می خواهند از حقوق، نقش و اهمیت خود در اجتماع و زندگی آگاه شوند و برای نگاهداری حق خود، راه مبارزه با محدودکنندگان آزادیِ خود را انتخاب می کنند. ممکن است در این راه از ترفندهایی نیز استفاده کنند امّا کمتر به نابودی دیگران می اندیشند و بیشتر پروردن و ساختن را دنبال می کنند. در این جستار بر اساس نظریه های سیمون دوبووار، فیلسوف فرانسوی در دورۀ دو جلدی جنس دوم، موقعیت و وضعیت زنان در آثار بیضایی بررسی شده است. دوبووار در اثر خود، جنس و جنسیت یا وضعیت جسمانی و موقعیت روانی زنان و نقش آنان را در جامعه و خانواده بررسی کرده است. برخی از دیدگاه های بیضایی با دوبووار یکسان است و در برخی موارد اختلافی بین نگاه آن دو دیده می شود که به این موارد اشاره شده است. تفاوت مردان با زنان، موقعیت زنان در جامعۀ مردسالار، زنانی که قدرت مردانه دارند، از خودگذشتگی، نقش اسطوره ای و تأثیرگذاری زنان بر مردان یا اجتماع و نقش زن در خانواده بر اساس آثار بیضایی و مقایسۀ آن با گفته های سیمون دوبووار از موضوع های این جستار به شمار می رود.