تغییرات محیطی دلتای رودخانه کرخه با استفاده از ژئوشیمی رسوبات
چکیده
دلتاها از مهم ترین واحدهای ریخت شناسی محسوب می شوند که تأثیر زیادی در فعالیتهای کشاورزی، استخراج معادن، مدیریت سواحل و نظایر آن دارند. علیرغم وجود منابع آب و خاک مناسب در دلتاها، پدیدههای محیطی گوناگونی مانند تغییرات آب و هوایی و تغییرات سطح اساس دریاها آنها را تحت تأثیر قرار میدهد. اثر این تغییرات بر ویژگی های فیزیکی، شیمیایی، کانیشناسی رسوبات ظاهر می شود. بنابراین این پژوهش با هدف تحلیل محیطهای رسوبگذاری دلتای رودخانۀ کرخه بر اساس ویژگیهای شیمیایی رسوبات دیرینه انجام شد. بدین منظور پس از پردازش دادههای رقومی، تهیه نقشۀ ژئومورفولوژی و بازدید اولیه از منطقه، محیطهای رسوبگذاری و محلهای مغزهگیری مشخص شدند. مغزهگیری با یک دستگاه ماشین حفاری دورانی و به صورت پیوسته، تا عمق ده متری در دو محل رفیع و جفیر انجام شد. از میان مغزهها، تعداد 20 نمونه برای انجام آزمایشهای کانی شناسی و شیمیایی انتخاب شدند. تفاوت در ویژگیهای شیمیایی و کانی شناسی نشان داد حداقل سه مرزگسستگی عمده بین لایههای رسوبی تا عمق 10 متری وجود دارد. علاوه براین ضخامت و نوع رسوبات در بین گسستگیها شرایط یک سانی نداشته و تغییرات آن تابع پایداری محیطهای رسوبگذاری است. بر این اساس به دلیل سیر افزایشی شاخص mg/ca، منیزیم، درصد شوری و هم چنین کاهش درصد ذرات رسی، مشخص شد روند تغییرات محیطهای رسوبی از عمق 10 تا 5 متری به سمت شرایط خشک و محیطهای پرانرژی است. در حالیکه از عمق 5 تا 4 و 3 تا 0 متری این روند به سمت شرایط اقلیمی مرطوبتر و محیطهای کمانرژی است. براین اساس نتیجه گیری می شود که شرایط محیطهای رسوبگذاری دلتای رودخانه کرخه حداقل در هولوسن بالایی ثابت نیست و این مسئله منجر به تغییراتی در دلتای رودخانه شده است.