تجزیه و تحلیل اثرات محیط زیستی صنایع پتروشیمی به روش تحلیل سلسله مراتبی (ahp)
چکیده
صنایع پتروشیمی با توجه به ماهیت فعالیتها و نیز به واسطه تولید پسآب و انتشار گازهای آلاینده، از پتانسیل ایجاد آثار بدی بر محیط زیست برخوردار میباشند. در این مطالعه اثرات ناسازگار محیط زیستی صنایع پتروشیمی واقع در منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر بررسی گردیده است. با توجه به اینکه عمده صنایع پتروشیمی موجود در این منطقه در مجاورت خورها احداث شدهاند، آلودگیهای ناشی از آنها، خورهای اطراف را بهعنوان مهمترین اکوسیستمهای دارای تنوع زیستی تحت تاثیر قرار میدهد. در این مطالعه پس از بررسی نتایج نمونهبرداری از کیفیت آب و شرایط زیستی خورهای منطقه و بررسی اثرات آلایندهها، جهت تجزیه و تحلیل اثرات از روش تحلیل سلسله مراتبی (ahp) در نرم افزار expert choice استفاده شده است. در این روش وزن دهی معیارها، زیرمعیارها و اولویت بندی گزینهها با استفاده از تکنیک بردار ویژه (eigenvector) صورت پذیرفته است. همچنین جهت بررسی کیفیت آب خورها و میزان تنوع زیستی آنها، نتایج نمونه برداری از آب، بستر و رسوبات بخشهای محصور و آزاد خورها مورد بررسی قرار گرفت. براساس نتایج اندازهگیریهای انجام شده و ماهیت فعالیتهای صنایع پتروشیمی، پنج نوع آلاینده آب شامل فلزات سنگین، مواد روغنی و چربی،cod ، tss، h2s و چهار نوع آلاینده هوا شامل co، nox ، sox و ذرات معلق بهعنوان آلایندههای شاخص شناسایی شدند. سپس براساس میزان و نحوه اثرگذاری آنها بر پارامترهای محیط زیستی در ساختار ahp مورد مقایسه و وزندهی گردیدند. نتایج نشان میدهد میزان tss، مواد روغنی و چربی با وزنهای بهترتیب 326/0 و 235/0 مهمترین آلایندههای آب به لحاظ میزان آلودگی و آثار بد وارده بر زیستگاههای آبی شناسایی گردیدند. همچنین در تاثیرگذاری آلودگی هوا، انتشار آلایندههای گازی nox و sox در اولویت اول اهمیت شناخته شدند.