تحلیل بلاغی مجموعه اشعار محمّدعلی بهمنی بر مبنای مؤلّفه های هنجارگریزی معنایی
چکیده
یکی از موارد برجستهسازی در شعر، هنجارگریزی معنایی است. در این نوع هنجارگریزی، شاعر براساس قواعد معنایی حاکم بر زبان هنجار، از دو روش همنشینی و جانشینی کمک میگیرد. با توجّه به اینکه حوزۀ معنا بیش از دیگر سطوح زبان در برجستهسازی مورد نظر است، هر شاعری که بتواند بر حسب تواناییهای ذوقی و علمی خود در این زمینه موفّق باشد، از اشعار نابتری برخوردار خواهد بود. در این پژوهش گونههای مختلف هنجارگریزی معنایی از جمله تشبیه، استعاره، کنایه، مجاز، ایهام، تضاد، پارادوکس و حسّ آمیزی در شعر بهمنی مورد کاوش و تحلیل قرار گرفته است. براساس نتایج به دست آمده در کلّ دفترهای شعری این شاعر 538 مورد استعاره، 170 مورد تشبیه، 116 مورد تضاد، 32 مورد حسّ آمیزی، 24 مورد پارادوکس، 11 مورد کنایه، 6 مورد مجاز و 2 مورد ایهام است. پربسامدترین انواع هنجارگریزی در مجموعه اشعار محمّدعلی بهمنی و در نتیجه نقشآفرینترین صور خیال در آفرینش هنری این شاعر، حوزۀ تشبیه، استعاره و تضاد و کم بسامدترین آن حوزۀ ایهام است