نسبت اخلاق و گزاره های حقوقی در تجارت با نظر به نهج البلاغه
چکیده
اخلاق یکی از منابع علم حقوق به شمار می رود. اخلاق نیروی پر توانی است که کار ایجاد قواعد حقوقی را رهبری می کند. اما با این وجود اخلاق و حقوق دارای مفهوم و قلمرو یکسان نیست. حقوق وظیفه برقراری نظم و عدالت را در جامعه به عهده دارد و این مهم محقق نمی شود مگر با الهام گرفتن از قواعد و اصول اخلاقی که از منابع وحی و آموزه های دینی سرچشمه گرفته است که این همان اندیشه اقتصادی اسلام و امیرالمؤمنین(ع) است. یکی از این منابع آموزه های دینی نهج البلاغه است که هر چند نهج البلاغه همه گفته هایی نیست که از حضرت به یاد مانده، اما مراجعه به نهج البلاغه و دقت در آن، ما را تا حدی با سیره تربیتی حضرت در مورد مسائل اقتصادی آشنا ساخته است. سقوط یک جامعه در نگاه حضرت به خاطر سقوط هنجارهای اخلاقی و پیشرفت آن جامعه نیز به خاطر همین هنجارها می باشد. در این مقاله بعد از تعریف اخلاق، قلمرو آن با حقوق و ارتباط بین آن ها و اصول اخلاقی حاکم بر معاملات از دیدگاه حضرت علی(ع) مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های این مقاله نشان داد اجرای دقیق اصول اخلاقی ذکر شده توسط ائمه اطهار(ع) و آموزه های دینی نظم اجتماعی و عدالت را در جامعه برقرار خواهد کرد.