مقدار یون ها و رابطه آن با برخی ویژگی های فیزیولوژیکی در رقم های زیتون در پاسخ به تنش شوری
چکیده
چکیده- زیتون(olea europaea l.) یکی از باارزشترین و گستردهترین درختان میوه در ایران است. تغییراتی که در ثبات غشا، فتوسنتز و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان در چهار رقم زیتون (‘دکل’، ‘شیراز’، ‘زرد’ و ‘آمیگدالیفولیا’) در اثر تنش شوری ایجادمیشود با تأکید بر رابطه بین این ویژگیها و تجمع یونهای سدیم و پتاسیم مورد بررسی قرار گرفت. گیاهان در شرایط گلخانهای در معرض چهار تیمار شوری (0، 100، 150 و 200 میلی مولار کلرید سدیم) قرار گرفتند. تیمار گیاهان زیتون با سطحهای بالای شوری، باعث کاهش مقدار کلروفیل نسبی برگ، فتوسنتز، تعرق و مقدار پتاسیم برگ و ریشه شد. تنش کلرید سدیم فعالیت آنزیمهای سوپراکسید دیسموتاز و پراکسیداز را در برگهای زیتون افزایش داد. با افزایش غلظت کلرید سدیم در خاک، غلظت یون سدیم در برگها و ریشهها افزایش یافت. تفاوت در کارایی مکانیسم دفع یون سدیم در رقمهای زیتون مورد مطالعه، سبب تفاوت در میزان تحمل آنها به تنش شوری شد. رقم ‘زرد’ بدون هیچ آسیب مشهودی به سلولها، بیشترین تحمل را به غلظتهای بالای نمک از خود نشان داد. رابطه بین ویژگیهای مورد مطالعه در پاسخ به تنش و تجمع یونها در برگها و ریشههای رقمهای زیتون به طور کامل مورد بحث قرار گرفت.