ریخت شناسی قصّه های «رام و سیتا» و «زال و رودابه»
چکیده
چکیده: ریختشناسی، روشی نوین در حوزه نقد و تحلیل آثار ادبی است که برای اوّلین بار از سوی ولادیمیر پراپ (فرمالیست روسی) در سال 1928 م. مطرح شد. پراپ در کتاب خود با عنوان ریختشناسی قصّههای پریان با بررسی صد قصّه جنّ و پری نشان داد قصّههای عامیانه، علیرغـم تکثّـر و تنـوّع ظـاهـری، از عملکردها و کنشهای یکسانی پیروی میکنند؛ در نتیجه قصّهها از ساختار روایی همسانی برخوردارند؛ همچنین وی مدّعی شد که نه تنها قصّههای عامیانه، بلکه داستانهای اساطیری نیز این قابلیّت را دارند که از عنصر روایی واحدی تبعیّت کنند. در این پژوهش ابتدا دو داستان «رام و سیتا» و «زال و رودابه» مطالعه و با استفاده از روش تجزیه و تحلیل دادهها به تطبیق ومقایسه ریختشناسی این دو داستان پرداخته شدهاست. این مقاله سعی دارد به بررسی ساختار داستان عاشقانه «رام وسیتا» از کتابرامایانا و داستان «زال و رودابه» از شاهنامه، بپردازد و الگوی روایی این دو را استخراج و مقایسه کند.