مقاله

قاعده لطف در قرآن و روایات (نقد و بررسی ادله موافقان و مخالفان)

چکیده

قاعده لطف از قواعد مهم کلامی است که مکاتب مختلف کلامی در اسلام، آن را در اثبات بعضی از اصول اعتقادی اساسی خود، به کار گرفته اند. متکلمان امامیه اصل امامت را و متکلمان معتزلی لزوم وعد و وعید را که از اصول اساسی این مکتب است از طریق قاعده لطف اثبات نموده اند، اما متکلمان اشعری و بعضی از معتزله بغداد این قاعده را انکار نموده و به ابطال آن پرداخته اند. هدف از نگارش این مقاله این است که، با توجه به اهمیت این قاعده در کلام اسلامی، ادله عقلی و نقلی متکلمان اسلامی را در اثبات وجوب لطف بررسی کنیم. افزون بر آن، بررسی دیدگاه متکلمان اهل سنت نسبت به قاعده لطف و نقد ادله عقلی که مخالفان قاعده لطف در ابطال وجوب لطف از آن بهره می گیرند نیز از مباحث حایز اهمیت این مقاله است.

اسناد مشابه

  • قاعدة لطف در قرآن و روایات (نقد و بررسی ادلة موافقان و مخالفان)

    مقاله۲۰۱۳فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتابراهیم صالحی

    قاعدة لطف از قواعد مهم کلامی است که مکاتب مختلف کلامی در اسلام، آن را در اثبات بعضی از اصول اعتقادی اساسی خود، به کار گرفته اند. متکلمان امامیه اصل امامت را و متکلمان معتزلی لزوم وعد و وعید را که از اصول اساسی این مکتب است از طریق قاعدة لطف اثبات نموده اند، اما متکلمان اشعری و بع

  • قاعدة لطف در قرآن و روایات (نقد و بررسی ادلة موافقان و مخالفان)

    مقاله۲۰۱۳فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتابراهیم صالحی

    قاعدة لطف از قواعد مهم کلامی است که مکاتب مختلف کلامی در اسلام، آن را در اثبات بعضی از اصول اعتقادی اساسی خود، به کار گرفته‌اند. متکلمان امامیه اصل امامت را و متکلمان معتزلی لزوم وعد و وعید را که از اصول اساسی این مکتب است از طریق قاعدة لطف اثبات نموده‌اند، اما متکلمان اشعری و بع

  • استدلال روایی شیخ صدوق بر نزول دفعی قرآن کریم و نقد ادلّه مخالفان

    مقاله۲۰۱۲فصلنامه علمی ـ پژوهشی علوم حدیثمحمود کریمی، محسن دیمه کار گراب

    شیخ صدوق، با توجه به صبغه روایی اغلب آثار وی، در زمره محدثان قرار گرفته. یکی از ابتکارهای مهم وی ایجاد پیوند بین قرآن کریم و احادیث معصومان: است. یکی از مصادیق این پیوند، دیدگاه وی در باره نزول دفعی قرآن کریم مبتنی بر روایتی از امام صادق7 است. این دیدگاه از ناحیه بزرگانی همچون شی

  • استدلال روایی شیخ صدوق بر نزول دفعی قرآن کریم و نقد ادلّه مخالفان

    مقاله۲۰۱۲علوم حدیثمحمود کریمی، محسن دیمه کار گراب

    شیخ صدوق، با توجه به صبغه روایی اغلب آثار وی، در زمره محدثان قرار گرفته. یکی از ابتکارهای مهم وی ایجاد پیوند بین قرآن کریم و احادیث معصومان: است. یکی از مصادیق این پیوند، دیدگاه وی در باره نزول دفعی قرآن کریم مبتنی بر روایتی از امام صادق7 است. این دیدگاه از ناحیه بزرگانی همچون شی

  • بررسی ادله موافقان و مخالفان وطن شرعی از دیدگاه فقیهان امامیه

    مقاله۲۰۲۴فصلنامه علمی پژوهشی فقه (کاووشی نو در فقه اسلامی)علی غضنفری(نویسنده مسئول)، زهیرا مشایخی، زهرا سپهری

    وطن و ماهیت آن از موضوعاتی است که به‌دلیل بار‌شدن احکام خاص بر مکلفان، از مباحث مهم فقهی شمرده می‌شود. البته به همان اندازه که در آرای فقها، دربارۀ وطن عرفی و دو قسم آن (وطن اصلی و اتخاذی) اتفاق نظر دیده می‌شود، دربارۀ وطن شرعی اختلاف فتوا مشاهده می‌شود. مقالۀ حاضر به روش تحلیلی

  • سنجش ادله موافقان و مخالفان تفسیر بر اساس ترتیب نزول

    مقاله۲۰۱۰پژوهش های قرآنیسید موسی صدر

    نویسنده در این مقاله به بررسی نظریات موافقان و مخالفان روش «تفسیر براساس ترتیب نزول» می پردازد در این راستا نخست به ادله نظریه موافقان اشاره کرده که عبارت است از: سیره پیامبر (ص) و امام علی (ع)، تأثیر در فهم بهتر، تاثیر در تشخیص روایات تفسیری از غیر تفسیری و کشف روش ایجاد تحول اج