شناسایی و بیماریزایی گونه های فوزاریوم مرتبط با ریشه و طوقه گوجه فرنگی در منطقه مرودشت
چکیده
در طول فصول زراعی 1389-1388 ضمن بازدید از مناطق کشت گوجه فرنگی در شهرستان مرودشت، در مجموع 96 جدایه فوزاریوم از ریشه، طوقه و ساقه گوجه فرنگی جمع آوری شد. جدایه های فوزاریوم بر اساس مطالعات مورفولوژیکی با استفاده از منابع معتبر شناسایی گردیدند. در این مطالعه گونه های f. equiseti ، f. solani، f. pseudoanthophilumو f. oxysporum بترتیب با فراوانی 10.4، 47.9، 18.75 و 22.9 درصد جداسازی شدند. گونه f. equiseti با 10 و گونه f. solani با 46 جدایه به ترتیب کمترین و بیشترین فراوانی را داشتند. نتایج بیماریزایی جدایه ها با دو روش مایه زنی ریشه (root dip) در سوسپانسون اسپور قارچ بمدت سه دقیقه و اضافه کردن زاد مایه دانه های گندم آلوده به خاک در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار sas نشان داد که همه گونه ها بجز گونه f. pseudoanthophilum بیماریزا بوده و باعث پوسیدگی ریشه، طوقه و زردی و پژمردگی در گیاه گوجه فرنگی شدند، بطوریکه بین گونهها از نظر بیماریزایی اختلاف معنی داری در سطح 1% وجـود داشت. نتـایج آزمون تعیین فرم اختصاصی دو گـونه f. oxysporum و f. solaniروی گیاهان مختلف به ترتیب نشان داد که جدایه f. oxysporumصرفا روی گوجه فرنگی ایجـاد پژمردگـی، زردی و نکـروز سـاقـه می کنـد و تحـت عنـوان f. oxysporum f. sp. lycopersici نام گرفت. در صورتیکه f. solaniعلاوه بر گوجه فرنگی روی نخود، تاج خروس و بادام زمینی باعث پوسیدگی ریشه و طوقه شده و قارچ مذکور از آنها مجددا جداسازی شد.