مطالعه آثار ضدقارچی عصاره پنج گونه گیاهی علیه fusarium solani و rhizoctonia solani روی لوبیا
چکیده
پوسیدگی ریشه از بیماریهای پراهمیت لوبیا در استان زنجان دارد و دو بیمارگر قارچی rhizoctonia solani و fusarium solani عوامل اصلی ایجادکنندة این بیماری در منطقه اند. در این تحقیق بازدارندگی عصارة ان-هگزانی، دی اتیل اتری، کلروفرمی و اتانولی پنج گونة گیاهی شامل اسپند (peganum harmala)، آویشن کوهی (thymus kotschyanus)، بومادران (achillea wilhelmsii)، پونه(mentha pulegium) و سیر(allium sativum) در رشد رویشی f. solani و r. solani با استفاده از روش اختلاط عصاره با محیط کشت در چهار غلظت 100، 250، 500 و 1000 پیپیام با سه تکرار مطالعه شده است. پس از بررسیهای آزمایشگاهی، مؤثرترین عصارهها در شرایط گلخانه ای علیه بیماری پوسیدگی ریشة لوبیا ارزیابی شد. براساس نتایج آزمایشگاهی بهدست آمده، فاز هگزانی عصارة آویشن و پونه (هر دو در غلظت 1000 پی پی ام)، بیشترین اثر بازدارندگی را علیه هر دو بیمارگر داشت. همچنین، موجب گرانوله شدن سیتوپلاسم هیفهای هر دو گونة قارچی و نشت مواد درون سلولی آنها شد. در آزمونهای گلخانه ای، عصارة هگزانی آویشن و پونه نه تنها موجب کاهش معنادار درصد پوسیدگی ریشه شد، بلکه بر شاخص های رشدی گیاه لوبیا نیز آثار افزایشی معناداری در سطح 5 درصد داشت.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- هانا کمانگر — دانشجوی کارشناسی ارشد و استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان
- رقیه همتی — استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان
- علیرضا یزدی نژاد — استادیار، دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی زنجان
- مرتضی موحدی فاضل — استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان