ارزیابی کشت دوم سویا در مناطق معتدل سرد کرمانشاه
چکیده
به منظور بررسی و شناسایی لاینهای مناسب سویا برای کشت دوم در مناطق معتدل سرد استان کرمانشاه، آزمایشی با 9 ژنوتیپ سویا در قالب طرح کرتهای خرد شده بر پایه بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار به مدت دو سال زراعی (1392-1391) انجام گرفت. در این مطالعه دو تاریخ کاشت اول خردادماه و بیستم تیر ماه به عنوان فاکتور اصلی و لاینهای مورد نظر به عنوان فاکتور فرعی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر تاریخ کاشت بر صفاتی همچون تعداد روز تا شروع گلدهی، تعداد روز تا رسیدگی، ارتفاع بوته، تعداد غلاف در بوته و عملکرد دانه معنیدار بود. همچنین نتایج نشان داد که ژنوتیپهای مورد بررسی برای همه صفات مورد ارزیابی به استثنای تعداد غلاف در بوته و ارتفاع بوته تفاوت معنیداری داشتند. از طرفی اثر متقابل ژنوتیپ × تاریخ کاشت تنها برای صفات درصد روغن دانه و پروتئین معنیدار بود. از نظر عملکرد دانه سه ژنوتیپ لینفورد، ال.17 و ویلیامز به ترتیب با 3249، 3255 و 3186 کیلوگرم در هکتار در تاریخ کاشت اول خرداد و 2980، 2817 و 2695 کیلوگرم در هکتار در تاریخ کاشت بیستم تیرماه در زمره ارقام برتر قرار داشتند. بر اساس نتایج به دست آمده ژنوتیپهایی با طول دوره رشد کوتاه و عملکرد نسبتاً قابل قبول مانند boutny، ام.7، ام.9،lh-2500 میتوانند در مناطق معتدل سرد استان کرمانشاه به عنوان کشت دوم مورد استفاده قرار گیرند.