اثر متقابل قارچ verticillium dahlia و نماتد meloidogyne incognita در گیاه پنبه
چکیده
قارچ عامل بیماری پژمردگی آوندی verticillium dahlia و نماتد مولد گره ریشه meloidogyne incognita از شایعترین و مخربترین عوامل بیماریزا در زراعت پنبه میباشند. به منظور تعیین اثر متقابل بین این دو عامل، آزمایشی در گلخانه تحقیقاتی بر روی چهار رقم پنبه انجام گرفت. این آزمون در قالب طرح کاملاً تصادفی با 6 تیمار (شامل: شاهد، قارچ به تنهایی، نماتد به تنهایی با غلظت 2300، نماتد به تنهایی با غلظت 7000، قارچ و نماتد همزمان با غلظت 2300 و قارچ و نماتد همزمان با غلظت 7000) در چهار تکرار به اجرا در آمد. ابتدا نماتدmeloidogyne incognita از گیاهان میزبان جداسازی شد و پس از تعیین گونه و نژاد، با تلقیح به نشای گوجه فرنگی تکثیر گردید. قارچ verticillium dahlia پس از جداسازی از بوتههای پنبه آلوده، کشت و شناسایی گردید و سپس برای تکثیر، به بذر گندم رقم تجن (سه بار اتوکلاو شده) انتقال یافت. تعداد 104×12 میکرواسکلروت برای هر تیمار قارچ وتعداد 7000 و 2300 تخم و لارو سن دو، برای تیمارهای مربوط به نماتد، به گیاهچههای 40 روزهی پنبه، مایهزنی گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که اثرات متقابل قارچ verticillium dahlia و نماتد meloidogyne incognita در پنبه از نوع تشدید کننده می باشد؛ به طوریکه ترکیب همزمان قارچ و نماتد افزایش معنیداری (p=%1) در شدت پژمردگی پنبه داشته است. با افزایش غلظت نماتد، پوسیدگی ریشه، تعداد گره و کیسه تخم نیز افزایش یافته و برعکس طول ساقه و ریشه، وزن تر و خشک اندامهای هوایی و ریشه کاهش یافت.