بررسی تغییرات غلظت فلزات سنگین و شاخص‌های اکولوژیکی آلودگی در اراضی اطراف معدن ذغال سنگ گلندرود استان مازنداران
چکیده
بررسی خاکهای اطراف اکثر معادن ذغال سنگ در نقاط مختلف دنیا، آلودگی به فلزات سنگین از قبیل سرب، کادمیوم، روی، مس، منگنز و نیکل را نشان میدهد. پالایش آلودگی خاکها و اراضی اطراف معادن، یک چالش بزرگ برای باز گرداندن بهرهوری و باروری آن و ایجاد مجدد چرخههای اکولوژیکی است که این امر با شناسایی گونههای گیاهی مناسب و همچنین اصلاح به وسیله برخی مواد اصلاح کننده مناسب، بر روی چنین اراضی تخریب شده، محقق میشود. گیاهپالایی یکی از فناوریهای در حال توسعه است که میتواند به طور گسترده برای اصلاح خاک و آلودگیها از محیط، استفاده شود. هدف از مطالعه حاضر، بررسی تغییرات غلظت پنج فلز سنگین روی، سرب، منگنز، نیکل و مس و همچنین شاخص‌های آلودگی شامل شاخص زمین انباشتگی، عامل آلودگی و شاخص بار آلودگی در اراضی اطراف معدن ذغال‌سنگ گلندرود واقع در استان مازندران میباشد. بر اساس نتایج تجزیه نمونهها، بیشترین غلظت عناصر روی، سرب، منگنز، نیکل و مسدر خاک به ترتیب 12/44، 53/6، 54/5، 80/7 و 28/6 میلی گرم بر کیلو گرم و بیشترین غلظت عناصر روی و منگنز در گیاهان به ترتیب 4/169و 6/164[m1] میلی گرم بر کیلوگرم گزارش گردید. نتایج مربوط به محاسبه شاخص‌های آلودگی و غلظتهای فلزات سنگین مورد نظر در خاکها و نمونههای گیاهی معدن گلندرود نشان دهنده پائینتر بودن مقادیر عناصر مذکور نسبت به مقادیر ایجاد کننده آلودگی است. بالاترین میزان برای شاخص زمینانباشتگی عناصر روی، سرب، منگنز، نیکل و مسدر خاک به ترتیب 024/0، 074/0، 003/0 ، 975/1و 117/0 میلی گرم بر کیلوگرم، برای شاخص عامل آلودگی به ترتیب 12/0، 13/0، 01/0، 80/7 و 41/0 میلی گرم بر کیلوگرم و بالاترین مقدار مربوط به شاخص بار آلودگی 20/0 میلی گرم بر کیلوگرم بود. با توجه به [m2] روند رو به رشد بهرهبرداری از منابع معدنی استان و شرایط اقلیمی، پایش متناوب منطقه از نظر آلایندهها توصیهمی شود.