ارزیابی 16 اکسشن گونه .festuca ovina l در خزانه گیاهان مرتعی ایستگاه تحقیقات مراتع همند آبسرد

تقی میرحاجی، عباسعلی سندگل، علی اشرف جعفری

چکیده

ارزیابی گونه مرتعیfestuca ovina l. با 16 اکسشن ، برای انتخاب بهترین اکسشن از نظر متغیرهای اندازه­گیری شده، در ایستگاه تحقیقات مراتع همند آبسرد انجام شد. آزمایش از سال 1382 شروع و تا سال 1386 ادامه یافت. پس از آماده­سازی بستر کاشت، اکسشنها روی خطوط 13 متری با فاصله 75 سانتی­متر کشت ‏شدند. متغیرهای اندازه­گیری شده برای انتخاب گیاه عبارت بودند از: عملکرد علوفه، پوشش تاجی، ارتفاع گیاه، عملکرد بذر، تعداد ساقه‏های گلدار، پربرگی و شادابی، سطح یقه و قطر تاج. داده­ها با روش آماریspps آنالیز سال به سال و مرکب شدند و میانگین­ها با استفاده از روش دانکن مورد مقایسه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در کلیه سالهای بررسی (86- 1382) بین متغیرهای اندازه­گیری شده و اکسشنها اختلاف معنی­دار وجود داشت (p< 0.05). اکسشن 10661 از نظر عملکرد بذر و علوفه نسبت به سایر اکسشنها در سالهای مختلف برتری داشته و دارای بیشترین عملکرد هم از نظر علوفه و هم از نظر بذر بود. این مقدار به­ترتیب برابر 1015 و 8/792 کیلوگرم در هکتار و کمترین مقدار به اکسشن 10679 اختصاص یافت که به­ترتیب برابر 307 و 6/133 کیلوگرم درهکتار می­باشد. همچنین مقایسه میانگین در سالهای مختلف نشان داد که بیشترین مقدار در سال چهارم (1385) به­ترتیب برابر 3/2311 کیلوگرم علوفه خشک و 6/574 کیلوگرم بذر خالص در هکتار بود. به­علاوه مقایسه میانگین پوشش تاجی و سطح یقه نشان داد که اکسشن 10671 با سطح پوشش تاجی 2075 سانتی­مترمربع و سطح یقه برابر 731 سانتی­مترمربع نسبت به سایر اکسشنها برتری داشته و این میزان متعلق به سالهای 1385 و 1386 است. از بین 8 فاکتور اندازه­گیری شده در خزانه تعداد 4 فاکتور تأثیر مؤثر و مشابهی در گروه­بندی اکسشنها نشان دادند. بنابراین می­توان با اندازه­گیری تعداد کمتری از آنها که اندازه­گیری آنها متداول و رایج در مرتع­داری است و به­آسانی نیز قابل اندازه­گیری است اکسشنهای مشابه را از یکدیگر جدا نمود.