تأثیر میزان بذر بر عملکرد دانه و برخی ویژگی های زراعی کلزا در کشت بهاره تحت شرایط دیم
چکیده
کلزا یکی از مهم ترین گیاهان روغنی است که نقش عمده ای در تأمین روغن خوراکی دارد. به منظور تعیین بهترین رقم و میزان بذر در کلزا و خردل برای شرایط دیم سردسیر، این آزمایش با دو فاکتور به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی در 4 تکرار به مدت دو سال 85-1383 شامل دو رقم و میزان بذر در پنج سطح 2، 3/5، 5، 6/5 و 8 کیلوگرم در هکتار برابر با تراکم 50، 87، 125، 162 و 200 بوته در مترمربع در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم شیروان اجرا شد. ویژگی های درصد سبز شدن و استقرار بوته ها، تعداد روز تا گلدهی، ارتفاع بوته، تعداد روز تا رسیدگی، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن هزار دانه و عملکرد دانه ثبت گردید. اثر رقم بر کلیه ویژگی ها در سطح 1% معنی دار بود. اثر تراکم بوته بر ویژگی های تعداد روز تا رسیدگی، تعداد روز تا گلدهی و درصد سبز شدن و استقرار بوته در سطح 1% معنی دار بود. رقم bard-1 با عملکرد دانه 814 کیلوگرم در هکتار از هیبریدhyola-401 با 736 کیلوگرم در هکتار، عملکرد دانه بیشتری تولید کرد. بیشترین عملکرد دانه که برابر با821 کیلوگرم در هکتار بود، از میزان 6/5 کیلوگرم بذر در هکتار به دست آمد. بر طبق نتایج این آزمایش، مصرف 6/5 کیلوگرم بذر در هکتار جهت کاشت بهاره هیبریدhyola-401 و خردل روغنی bard-1 در شرایط دیم سردسیری مناسب به نظر می رسد. همچنین استفاده از ارقام دو صفر و زودرس خردل روغنی بر استفاده از ارقام کلزا در شرایط دیم مناطق سردسیر کشور ارجحیت دارد.