اثر تنش شوری بر برخی صفات بیوشیمیایی و مرفولوژیکی سه ژنوتیپ گندم نان
چکیده
شوری در حال تبدیل شدن به یک مشکل جدی در نقاط مختلف جهان است. شوره زارها سه برابر بزرگ تر از زمین مورداستفاده برای کشاورزی می باشد. ازاین رو به منظور بررسی اثر شوری بر برخی شاخصهای مورفولوژیک و بیوشیمیایی در ژنوتیپهای گندم آزمایشی در شرایط کشت هیدروپونیک در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل دو سطح شوری (شاهد و هدایت الکتریکی 6 دسی زیمنس بر متر) و سه ژنوتیپ [دو لاین موتانت t-67-60)، (t-65-7-1 و رقم طبسی] بودند. ابتدا بذور لاینهای موتانت t-65-7-1 وt-67-60 و طبسی برای داشتن گیاهچه های عاری از هرگونه آلودگی ضدعفونی گردید. سپس بذور روی کاغذ صافی مرطوب درون پتریدیش در شرایط تاریک انکوباتور به مدت 3 روز در دما 1±24 سانتیگراد کشت شدند. پس ازآن انتقال گیاهچه ها در محیط مایع یوشیدا به روش هیدروپونیک در شرایط تیمار شوری و شاهد قرار گرفتند. صفات مورد ارزیابی شامل وزنتر و خشک ساقه و ریشه و طول ساقه و ریشه به عنوان صفات مورفولوژیک و میزان اسید آسکوربیک، آنزیم لیپوکسیژناز (lox)، کلروفیل و شاخص اکسیداسیون سلولی (tbarm) به عنوان خصوصیات بیوشیمیایی اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد که تنش شوری بر رشد گیاه تأثیر منفی دارد. با اعمال شوری میزان lox، tbarm، اسید آسکوربیک و کلروفیل در ژنوتیپهای موردمطالعه اختلاف معنیداری نشان داد. بیشترین میزان تغییرات lox و tbarm مربوط به رقم طبسی و کمترین مقدار مربوط به لاین t-67-60 بود. با توجه به همبستگی منفی بین میزان tbarm، lox و کلروفیل با تحمل به شوری، چنین به نظر میرسد که لاین موتانت t-67-60تحمل بیشتری در مقایسه با ژنوتیپهای دیگر داشت.