تأثیر تنظیم کننده های رشد گیاهی و ترکیبات ویتامینی بر کال زایی، جنین زایی رویشی و تولید گیاهچه در گیاه دارویی صبرزرد (aloe vera l.)
چکیده
صبرزرد با نام علمی aloe vera l. یکی از گیاهان ارزشمند در صنایع دارویی، آرایشی - بهداشتی و غذایی محسوب می شود. با توجه به نیاز روزافزون به این گیاه، بیشتر تحقیقات انجام شده در زمینه کشت بافت بر تکثیر درون شیشه ای و ریزادیادی آن تمرکز داشته است ولی جنین زایی رویشی نه تنها به عنوان روشی مناسب در تکثیر انبوه، بلکه به عنوان شیوه ای مطمئن و کارآمد در تولید بذرهای مصنوعی و متابولیت های ثانویه، از نگاه محققان دور مانده است. در تحقیق حاضر اثر تنظیم کننده های رشد گیاهی شامل نفتالین استیک اسید (naa) و بنزیل آمینوپورین (bap) و ترکیب ویتامینی محیط های کشت ms، ls، l2 و ترکیب ویتامینی تغییر یافته بر القای بافت کالوس و جنین زایی رویشی غیرمستقیم مورد مطالعه قرار گرفت. محیط کشت ms همراه با naaبه میزان mgl-1 1 و ترکیب ویتامینی تغییر یافته شاملmgl-1 ۰/۴ تیامین، mgl-1 5/0 پیریدوکسین، mgl-1 ۰/۵ نیکوتینیک اسید و mgl-1۱۰۰ میواینوزیتول بهترین محیط کشت جهت کال زایی(100%) بودند. به طوری که بیشترین درصد تشکیل جنین های رویشی (50%) نیز در محیط کشت msهمراه با bapبه میزان mgl-1۵ و naa به میزان mgl-1 2/0 و ترکیب ویتامینی تغییر یافته تولید شد. البته 80% جنین های رویشی بدست آمده پس از طی مراحل بالغ سازی، تولید گیاهچه و سازگاری در گلخانه زنده ماندند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- نسیم زرین پنجه — کارشناس ارشد، اصلاح نباتات، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، کرج
- آتنا اولادزاد عباس آبادی — کارشناس ارشد، اصلاح نباتات، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان
- منصور امیدی — استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، کرج