بررسی تنوع ژنتیکی گونه های تاجخروس (amaranthus spp) بر پایه صفات مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی با استفاده ازکود بیولوژیک نیتروکسین
چکیده
چکیده با توجه به کمبود مواد غذایی در خاک مراتع، استفاده از کودهای بیولوژیک و کاشت گیاهان مقاوم مانند تاجخروس میتواند به احیای مراتع و تولید علوفه کمک زیادی کند. از اینرو، به منظور بررسی تأثیر کود بیولوژیک نیتروکسین بر اندام هوایی گیاه تاجخروس، در سال 1391، آزمایش گلخانه ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در شهرستان دماوند اجرا شد. عامل اول شامل سه سطح کود نیتروکسین، شاهد، 1 و 2کیلوگرم در هکتار و عامل دوم شامل 8 گونه تاجخروس جمعآوری شده از نقاط مختلف ایران بود. صفات مورد مطالعه شامل: وزن تر وخشک هوایی، ارتفاع بوته و درصد ماده خشک، تعداد وسطح برگ، محتوای کلروفیلa، b و کل، کاروتنوئید، آنتوسیانین، فلاونوئید، نسبت کلروفیل b به کلروفیلa و نسبت کاروتنوئید به کلروفیل کل. تجزیه واریانس و مقایسه میانگینها نشان داد که عامل اول و دوم و اثر متقابل در بین اکثر صفات معنیدار است و در اکثر صفات گونه a. retroflexus از زرند کرمان برتر بود. مقادیر مختلف کود نیتروکسین نیز تأثیر متفاوتی بر صفات معنیدار شده داشتند و بیشتر این صفات در مصرف 1کیلوگرم کود نیتروکسین در هکتار بهترین پاسخ را دادند. مقایسه میانگین اثر متقابل نشان داد که گونهها در خصوص سطوح کود نیتروکسین روند یکنواختی نداشتند به طوری که a. retroflexusاز زرند کرمان برای وزن تر و خشک اندام های هوایی به ترتیب در مصرف 2 و 1 کیلوگرم در هکتار بهترین نتیجه را داد و برای رنگیزههای گیاهی a. retroflexusاز تهران درمصرف 2 کیلوگرم نیتروکسین درهکتار مناسب بود. با توجه به اینکه مقایسه میانگین، تنها، گیاهان را در مورد یک صفت گروه بندی میکند، برای گروهبندی براساس تمامی صفات از تجزیه به مؤلفههای اصلی و تجزیه خوشه ای استفاده شد. در تجزیه به مؤلفههای اصلی، سه مؤلفه اول حدود 88% از واریانس کل را تبیین نمودند.