بررسی تحمل شوری در اکوتیپهای مختلف یونجه یکساله (medicago truncatula)
چکیده
در این مطالعه 13 اکوتیپ یونجه یکساله (medicago truncatula) از ایران و استرالیا از لحاظ تحمل به تنش شوری در دو شرایط طبیعی و تنش شوری در قالب یک آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی ارزیابی شدند. صفات ارتفاع بوته، تعداد برگ، تعداد پنجه، وزن تر برگ، وزن خشک برگ، وزن تر ساقه، وزن خشک ساقه، غلظت یون های سدیم و پتاسیم اندازهگیری گردیدند. تنوع بالایی بین اکوتیپها در صفات مورد ارزیابی در دو شرایط طبیعی و تنش شوری مشاهده گردید. نتایج تجزیه همبستگی میان صفات نشان داد که تعداد برگ نقش مهمی در عملکرد علوفه یونجه دارد. همچنین ارتفاع ساقه با میزان k همبستگی منفی و معنیداری و با میزان na همبستگی مثبت و معنیداری را نشان داد. براساس نتایج تجزیه به مؤلفههای اصلی، سه مؤلفه اول با مقدار ویژه بالاتر از یک، حدود 7/73 درصد از تغییرات کل را توجیه نمودند. مؤلفه اول با تعداد برگ، تعداد پنجه، وزن تر اندام هوایی و وزن خشک اندام هوایی و مؤلفه دوم با وزن تر ریشه، وزن خشک ریشه و میزان k ارتباط نشان داد. در حالی که مؤلفه سوم ارتباط مثبتی با ارتفاع ساقه و na نشان داد. همچنین، براساس نتایج تجزیه خوشه ای اکوتیپهای مورد بررسی در دو گروه جداگانه قرار گرفتند. گروه اول شامل ژنوتیپ‌های متحمل و گروه دوم شامل ژنوتیپهایی بود که از نظر بیشتر صفات در حد پایینی قرار داشته و نسبتا حساس به شوری بودند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- مریم فروزانفر — 1- دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
- محمدرضا نقوی — 2*- نویسنده مسئول مکاتبات، استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران پست الکترونیک: mnaghavi@ut.ac.ir
- سیّد علی پیغمبری — 3- استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
- علی اشرف جعفری — 4- استاد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
- سعید نصیری کمال آباد — 5- کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران