ارزیابی شدت بیماری سفیدک سطحی بر روی جمعیت های زراعی اسپرس در شرایط مزرعه
چکیده
تعداد 56 جمعیت اسپرس زراعی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در 2 تکرار در مزرعه آزمایشی تحقیقاتی البرز کرج در دو سال متوالی 89-1388 از لحاظ مقاومت به بیماری سفیدک سطحی مورد ارزیابی قرار گرفتند. از گیاهان آلوده به بیماری در مزرعه ایستگاه البرز نمونه برداری شد و قارچ leveillula taurica بهعنوان عامل بیماری سفیدک سطحی اسپرس شناسایی گردید. نتایج ارزیابی شدت بیماری سفیدک سطحی بر روی جمعیت های اسپرس با آلودگی طبیعی در شرایط مزرعه نشان داد که کلیه جمعیت های مورد بررسی، درجات مختلفی از بیماری را داشتند. با تجزیه واریانس جمعیتها در سال 1388، تفاوت بین آنها از نظر شاخص شدت بیماری معنیدار بود. جمعیت های پلی کراس (کرج)، اشنویه، 9262 (کرج)، 8199 (تهران)، 2399 (کرج)، 3001 (تهران)، 15353 (کرج)، 3062 (خراسان شمالی) و 8799 (چهارمحال) بهدلیل این که شاخص شدت بیماری آنها بین 0 تا 25 درصد بود بهعنوان متحمل شناخته شدند. شاخص شدت بیماری جمعیت های 20520 (اردبیل)، 9054 (کرج)، 20521 (اهر)، 20357 (بناب) و 2958 (آذرشرقی) بین 25 تا 50 درصد برآورد شد و همه آنها بهعنوان جمعیت های نیمه حساس ارزیابی شدند. بقیه جمعیت ها که دارای شاخص شدت بیماری بین 50 تا 100 درصد بودند بهعنوان جمعیت های حساس ارزیابی شدند. با توجه به نتایج ارزیابی جمعیت ها در سال 1389، تعدادی جمعیت انتخاب شد و شدت بیماری و عملکرد علوفه آنها در سه چین متوالی اندازهگیری گردید. نتایج نشان داد که جمعیت های پلی کراس (کرج)، اشنویه، 3001 (کرج)، 15353 (کرج)، 3062 (خراسان شمالی) و 8799 (چهارمحال) با حداقل شاخص شدت بیماری کمتر از 25 درصد بهعنوان جمعیت های متحمل به سفیدک سطحی محسوب شدند. عملکرد علوفه در جمعیت های 3001 (تهران) و 8799 (چهارمحال) و پلی کراس (کرج) نسبت به سایر جمعیتها بیشتر بود. این جمعیتها بههمراه اشنویه بهعنوان والدین مطلوب برای تولید ارقام ترکیبی اسپرس متحمل به سفیدک سطحی معرفی شدند.