ارزیابی پارامترهای ژنتیکی و ترکیب پذیری عمومی ژنوتیپ های فسکیوی بلند
چکیده
با توجه به اهمیت ارزیابی قدرت ترکیبپذیری عمومی قبل از تهیه واریته های ساختگی در گیاهان علوفه ای، تعداد 50 ژنوتیپ فسکیوی بلند در سال 1385 در یک خزانه پلی کراس کشت گردید. 50 ژنوتیپ پلی کراس حاصل جهت انتخاب والدین مناسب برای تولید واریته ساختگی در سال 1386 در یک مزرعه نتاج پلی کراس در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار ارزیابی گردیدند. صفات مختلفی در دو چین مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که بین ژنوتیپ های مورد مطالعه برای بیشتر صفات تفاوت بسیار معنی داری وجود داشت. عملکرد علوفه تر و خشک و مقاومت به زنگ در دو چین و تعداد ساقه دارای بیشترین ضریب تغییرات و طول خوشه، ارتفاع بوته و قطر یقه در دو چین دارای کمترین ضریب تغییرات بودند. توارثپذیری عمومی صفات تعداد ساقه، طول خوشه، ارتفاع بوته، عملکرد علوفه تر و خشک چین اول و دوم نسبتاً خوب بود. پیشرفت ژنتیکی برای تعداد ساقه و عملکرد علوفه تر و خشک چین اول و دوم خوب بود. براساس نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای قدرت ترکیب پذیری عمومی صفات مورد مطالعه، ژنوتیپ های فسکیوی بلند در 4 گروه قرار گرفتند. در تجزیه به مؤلفه های اصلی آثار gca، سه مؤلفه اول در مجموع 80/78 درصد از کل تنوع را توجیه نمودند. با توجه به اینکه مؤلفه اول بیشترین نسبت واریانس توجیه شده را به خود اختصاص داده، بنابراین مهمترین صفت برای ارزیابی قدرت ترکیب پذیری عمومی ژنوتیپ ها و در نهایت انتخاب برترین ها برای تولید رقم ساختگی، عملکرد علوفه تر و خشک، قطر یقه و تعداد ساقه می باشد. از نظر قدرت ترکیب پذیری عمومی، 9 ژنوتیپ برای صفت عملکرد تر و عملکرد خشک، 10 ژنوتیپ برای قطر یقه، 5 ژنوتیپ برای ارتفاع و 5 ژنوتیپ برای طول خوشه دارای بالاترین ارزش بودند. بنابراین ژنوتیپ های برتر در مورد مجموعه این متغیرها را می توان به عنوان والدین در تولید واریته های ساختگی به کار برد.