مقاله

اثر پاکلوبوترازول و براسینواستروئید بر بیان ژن ۱- دئوکسی گزیلولوز ۵- فسفات ردوکتاز ایزومراز و ارتباط آن با بیوسنتز مونوترپن کارواکرول و تیمول در گیاه آویشن دنایی (thymus daenenesis celak) تحت تنش خشکی

مریم محمدی فارسانی، گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران شرق، ایران عبدالله قاسمی پیربلوطی، مرکز پژوهش های گیاهان دارویی و دام پزشکی سنتی، واحدشهر کرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران غلامرضا بخشی خانیکی، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران حسن ممتاز، گروه میکروبیولوژی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

چکیده

آویشن دنایی یک گیاه دارویی بومی ایران است که متعلق به نعنائیان (labiatae) می باشد. این گیاه به طور گسترده در طب گیاهی و صنایع غذایی استفاده می شود و حاوی متابولیت های ثانویه (کارواکول و تیمول) می باشد. تنش خشکی، رشد و متابولیسم این گیاه را تحت تاثیر قرار می دهد. در این تحقیق اثر سطوح مختف تنش خشکی شامل شاهد (100 درصد ظرفیت مزرعه ای)، تنش ملایم (50 درصد ظرفیت مزرعه ای) و تنش شدید خشکی (25درصد ظرفیت مزرعه ای) به همراه 5/0 و 1 میکرو مول بر لیتر پاکلوبوترازول و نیز کاربرد غلظت های 5/2 و 5 میکرومول بر لیتر 28-هموبراسینواسترولید به صورت محلول در اتانول بر میزان کارواکرول و تیمول و اسانس آویشن دنایی در شرایط گلدانی و در محیط باز مورد مطالعه قرار گرفت. همچنین بیان ژن 1- دئوکسی گزیلولوز 5- فسفات ردوکتاز در سطوح مختلف آبیاری با روش quantitative rt-pcr بررسی شد. نتایج نشان داد که میزان بیان ژن 1- دئوکسی گزیلولوز 5- فسفات ردوکتاز ایزومراز در آبیاری کامل در بالاترین مقدار بوده و با ایجاد تنش خشکی تا سطح 25 درصد ظرفیت مزرعه ای از میزان بیان این ژن به صورت معنی داری کاسته شد .با رسیدن میزان خشکی به سطح 50 درصد ظرفیت مزرعه ای میزان بیان ژن افزایش یافت. از سوی دیگرمیزان کارواکررول در شرایط تنش شدید خشکی نسبت به حالت شاهد کاهش یافت و با اضافه شدن غلظت 28-هموبراسینواسترولید از سطح 5/2 به 5 µmol/l افزایش معنی دار در مقدار آن مشاهده شد. به علاوه در تنش خشکی شدید میزان تیمول در حضور حلال 28-هموبراسینواسترولید (اتانول) در مقایسه با حالت شاهد افزایش معنادار داشت.

اسناد مشابه