مقایسه ویژگی های کاریوتیپی جمعیت های یک ساله و چندساله گونه های جنس lolium
چکیده
به منظور بررسی دقیقتر خصوصیات جمعیت های گونه های چندساله جنس lolium بهویژه گونه l. rigidum که در ایران گسترش دارند، صفات کاریوتیپی 8 جمعیت از شش گونه این جنس مقایسه گردید. تعداد کروموزوم های پایه در همه جمعیت های مورد بررسی x=7 بود. در حالی که سطح پلوئیدی آنها به استثنای گونه l. xhybridum دیپلوئید (2n=2x=14) بود. گونه چندساله l. xhybridum به صورت تتراپلوئید مشاهده شد. بیشتر کروموزوم ها در همه جمعیت های مورد مطالعه از نوع متاسانتریک بودند. ویژگی های کاریوتیپی جمعیت چندساله lrg2 و جمعیت یکساله lrg1 از گونه l. rigidum مشابه یکدیگر بود. تجزیه خوشه ای جمعیتها براساس خصوصیات کاریوتیپی توانست جمعیت های دیپلوئید و تتراپلوئید را از هم متمایز سازد. جمعیت های دیپلوئید به دو گروه مجزا تقسیم بندی شدند که در آن دو جمعیت ایرانی lrg2 (چندساله) و lrg1 (یک ساله) از گونه l. rigidum در یک گروه و سایر جمعیت های یک ساله ایرانی و چندساله خارجی در گروه دیگر قرار گرفتند. تجزیه به مؤلفه های اصلی نشان داد که صفات کاریوتیپی تفاوت طول نسبی حداکثر و حداقل، طول بازوی بلند، طول بازوی کوتاه و طول کل کروموزوم در مؤلفه اول بیشترین سهم را در واریانس بین جمعیت ها داشتند. بر اساس این تجزیه دو جمعیت گونه l. temulentum و گونه l. xhybridum از سایر جمعیت ها جدا شدند. جمعیت چندساله lrg2 و یک ساله lrg1 از گونه l. rigidum در یک گروه و با فاصله بیشتری ازگروه دیگر که هر سه تیپ چندساله (l. perenne)، دوساله (l. multiflorum) و یک ساله (l. persicum و جمعیت lrg3گونه l. rigidu) را شامل می شد قرار گرفتند. بر اساس این نتایج ویژگیهای کاریوتیپی جمعیت های مورد مطالعه ارتباط اختصاصی قابل توجهی با چندساله و یا یک ساله بودن نشان ندادند.