تنوع ژنتیکی ذخایر توارثی شبدر در بانک ژن گیاهی ملی ایران با تأکید بر صفات زراعی
چکیده
گونه های جنس شبدر (trifolium) بعد از یونجه از مهمترین گیا هان علوفه ای و ایران یکی از با اهمیت ترین مراکز تنوع ژنتیکی شبدر است. در شهریور ماه 1382 با کشت 1501 توده از 27 گونه شبدر در مزرعه (در کرج)، صفات زراعی - مورفولوژیکی توده ها با توجه به دستورالعمل های ipgri مورد ارزیابی قرار گرفتند. تنوع زیادی در صفات زراعی دیده شد که به تفکیک گونه های یک ساله و چندساله بحث شده است. گونه های وحشی که برای کشت در سیستم های زراعی مطلوب هستند و قابلیت زراعی شدن را دارند با استفاده از تجزیه خوشه ای مشخص شدند. 27 گونه در این تجزیه وارد شدند که گونه های یکساله در چهار خوشه و گونه های چندساله در 2 خوشه تفکیک شدند. بر این اساس گونه های یک ساله t. echinathum، t. purpuruem و t. lapaceum, به ترتیب به عنوان مناسبترین گونه ها برای استفاده در سیستم های زراعی پیشنهاد شدند. نتایج این تحقیق نشان داد به دلیل وجود تنوع بالا در خزانه های ژنتیکی اولیه، ثانویه و ثالثیه در گونه های مهم زراعی در کلکسیون، ژرم پلاسم شبدر بانک ژن گیاهی ملی ایران می تواند نقش کلیدی در تحقیقات به نژادی شبدر ایران داشته باشد.