مأخذ شناسی حکایات زاهدان و صوفیان قرن اوّل و دوم هجری مطالعه موردی (کتاب پند پیران)

وحید سبزیانپور، مسلم خزلی

چکیده

حکایات بسیاری از زاهدان در کتب ادبی جمع آوری و نقل شده که منابع اصلی آنها مشخص نیست. از جمله این کتب پند پیران است که مجموعه ای از حکایات زاهدان و صوفیان مشهور را در خود جای داده است. با توجه به اینکه منابع حکایات این کتاب مشخص نیست، در این گفتار برآنیم که با کاوش در منابع عربی و ایرانی معتبر و دست اوّل، ریشه های اصلی این حکایات را مورد بررسی قرار دهیم. بر اساس یافته های پژوهش، 21 حکایت از حکایات پند پیران که در مورد 16 تن از زاهدان قرن اوّل و دوم هجری است در منابع عربی و ایرانی پیش و پس از این کتاب نقل شده است. این حکایات یا به صورت کامل در پند پیران نقل شده اند یا بخشی از آنها اخذ شده است و این نشان از آن دارد که نویسندۀ پند پیران در شرح و نقل حکایات خود از منابع عربی بهره برده است.