مقاله

سیف فرغانی و انتقادهای اجتماعی

چکیده

مسائل سیاسی، اجتماعی و امور مربوط به مردم و جامعه، یکی از تأمّلات شاعران و نویسندگان در هر عصر و دوره­ای است و این موضوع سبب گردیده تا شاعران و نویسندگان در اشعار و نوشته های خویش گوشه هایی از اوضاع اجتماعی و سیاست حاکمان زمان خود را بیان نمایند. نگارندگان در این مقاله اندیشه ها و انتقادات اجتماعی مولانا سیف الدین محمد فرغانی عارف قرن هفتم و هشتم هجری را در یکی از سیاه ترین دوره های تاریخ ایران مورد بررسی قرار داده اند. سیف فرغانی با وجود پرداختن به سلوک عرفانی و خانقاه نشینی، اوضاع آشفته عصر خویش را -که حاصل حمله مغول و ادامه خونریزی­ گماشتگان آنان است- به محک نقد می­زند. او در اشعار خود، بی­پروا از طبقات گوناگون جامعه از سلاطین، وزرا و کارگزاران حکومت گرفته تا کسبه و بازاری انتقاد می­کند و درشتخویی و کارهای عاری از نجابت مستوفیان، قاضیان و شاعران و حتی بازاریان را می نکوهد و گاه لبه تیز شمشیر انتقاد را با پند و اندرز در هم می­آمیزد.

اسناد مشابه

  • سیف فرغانی و انتقادهای اجتماعی

    مسائل سیاسی، اجتماعی و امور مربوط به مردم و جامعه، یکی از تأمّلات شاعران و نویسندگان در هر عصر و دوره­ای است و این موضوع سبب گردیده تا شاعران و نویسندگان در اشعار و نوشته‌های خویش گوشه‌هایی از اوضاع اجتماعی و سیاست حاکمان زمان خود را بیان نمایند. نگارندگان در این مقاله اندیشه‌ها

  • بررسی اعتماد اجتماعی در دیوان سیف فرغانی از منظر جامعه‌شناختی

    مقاله۲۰۲۰فنون ادبیمسعود فروزنده، زهرا فدایی دهچشمه، ستار صادقی دهچشمه

    اعتماد اجتماعی یکی از مهمترین شاخصه های سرمایة اجتماعی است که در ادبیات اعتماد، انواع و سطوح گوناگونی برای آن تعریف شده است. هریک از نظریه پردازان جامعه شناسی انواع و تعاریف متعددی برای اعتماد بیان کرده اند. مقالۀ حاضر به موضوع اعتماد اجتماعی در اشعار سیف فرغانی با تکیهبر نظریه ه

  • نقد زیبایی‌شناسی غزل‌های سیف فرغانی

    مقاله۲۰۱۶هنر زبانشیوا متحد

    زیبایی‌شناسی‌سخن‌پارسی‌تحلیل‌شعر فارسی‌از دیدگاه‌بدیعی‌و بیانی‌و به‌طورکلی‌از دیدگاه‌بلاغی‌است؛‌آن‌گاه‌که‌به‌تحلیل‌شعر از دیدگاه‌بیانی‌می‌پردازیم‌، تشبیه‌ها، استعاره‌ها، کنایه‌ها، مجازها و نمادهای‌آن‌را باز می‌نماییم‌یا هنگامی که از زاویۀ دانش‌معانی‌از غرض‌ثانوی‌سخن‌شاعرانه‌سخن‌م

  • نقـد و بـررسی تشبیـه در قصـاید سیف فرغـانی

    مقالهفنون ادبیعبدالله واثق عباسی، دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان فاطمه ثواب، دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان محمّدامیر مشهدی، دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

    تشبیه به عنوان عنصر اصلی خیال، نقش بسزایی در خلق انواع تصاویر شاعرانه ایفا می کند. سیف فرغانی نیز شاعری تصویـر گراست که به مدد این عنصر، در عرصه ی تصویر آفرینی های بکر و خیال انگیز، گام بر می دارد. در این پژوهش تشبیهات قصاید سیف فرغانی از جنبه های مختلف، چون انواع تشبیه، مواد تشب

  • نقد و بررسی تشبیه در قصاید سیف فرغانی

    تشبیه به عنوان عنصر اصلی خیال، نقش بسزایی در خلق انواع تصاویر شاعرانه ایفا می‌کند. سیف فرغانی نیز شاعری تصویر‌گراست که به مدد این عنصر، در عرصه‌ی تصویر‌آفرینی‌های بکر و خیال‌انگیز، گام بر‌می‌دارد. در این پژوهش تشبیهات قصاید سیف فرغانی از جنبه‌های مختلف، چون انواع تشبیه، مواد تشبی

  • هجوم مغول به ایران و مولّفه¬های پایداری در اشعار سیف ¬فرغانی

    مقاله۲۰۱۳ادبیات پایداری

    هجوم ویرانگر مغول به سرزمین ایران بسیاری از مساجد، مدارس و کتابخانهها را با خاک یکسان ساخت ؛ کتاب‌ها را به آتش کشید و اهل علم، فضلا، شعرا، ادبا و عرفا را در خون خود غوطه ور ساخت. در این میان ، برخی از اهالی علم و ادب و شعر و شاعری پایداری کرده و جان خود را در راه ثبات قدمشان فدا